Preveza: cavea van theater Nikopolis hersteld

Het ministerie van Cultuur gaat over tot het herstel van het onderste deel van de toeschouwersruimte van het Grote Theater van het antieke Nikopolis, bij Preveza, nu de bijbehorende studie is afgerond. De ingreep vormt de derde fase van een meerjarig programma voor bescherming, conservering en herstel van het monument en omvat de levering en plaatsing van kalkstenen zitbanken in het onderste deel van de cavea, evenals van marmeren platen voor de vloer van de orchestra. Concreet is voorzien in de vervaardiging en plaatsing van 167 nieuwe zitbanken, zodat elk vak in totaal vijf rijen krijgt, en in de heropbouw van de bijbehorende traptreden. Het werk wordt gefinancierd uit het regionale operationele programma Epirus 2021-2027, terwijl de vorige fase uit het overeenkomstige programma van de periode 2014-2020 was gefinancierd.

De tweede fase, die is afgerond, had in hoofdzaak een reddend karakter. De gegoten funderingen van de zitbanken en de trappen werden vastgezet en aangevuld, de bewaard gebleven stenen banken werden opnieuw gezet en geconserveerd, een deel van de gang aan de voet van de cavea werd hersteld en de borstwering werd weer opgericht. Ook werden bij wijze van proef zestien nieuwe kalkstenen zitbanken geplaatst, om de methode te testen voordat zij breder wordt toegepast. Het gebruikte materiaal is verenigbaar kalksteen en de plaatsing gebeurt met omkeerbare technieken, zodat de nieuwe elementen van de authentieke te onderscheiden zijn zonder er visueel mee te concurreren. Doel is de vormelijke en functionele leesbaarheid van het monument te herstellen en het verkeer van bezoekers veiliger te maken.

De huidige onvolledige cavea heeft haar eigen geschiedenis. Het theater werd oorspronkelijk in de tijd van Augustus gebouwd en in de tweede eeuw na Christus ingrijpend herbouwd, met een steilere helling en een verhoogde gang naar de orchestra. Het grootste deel van de stenen zitbanken werd later weggehaald en als bouwmateriaal gebruikt of verbrand voor de productie van kalk, zoals blijkt uit drie kalkovens die de Britse architect Thomas Leverton Donaldson aan het begin van de negentiende eeuw optekende. Vandaag zijn alleen delen van de eerste drie rijen van de onderste cavea bewaard, plus één losse bank in de elfde rij. Nikopolis was gesticht door Octavianus Augustus na de zeeslag bij Actium in 31 v.Chr. en werd bevolkt door inwoners van Epirus, Aitoloakarnania en Lefkada, samen met Romeinse kolonisten.

Minister van Cultuur Lina Mendoni noemde het Grote Theater «een van de belangrijkste openbare gebouwen van de Romeinse stad en een topmonument van Epirus», en merkte op dat de ingreep een aanvulling vormt op de werkzaamheden die al in de orchestra worden uitgevoerd en past in een integraal plan om de archeologische site tot haar recht te laten komen. Dat plan omvat een netwerk van routes die het Theater, het Odeon en het Monument van Augustus zullen verbinden, evenals speciale voorzieningen voor toegankelijkheid voor mensen met een beperking. Volgens haar overschrijden de werken die sinds 2019 in Nikopolis zijn afgerond, in uitvoering zijn of in gang zijn gezet de 10 miljoen euro, met middelen uit het regionale programma Epirus, het herstelfonds en het nationale ontwikkelingsprogramma. Een tijdschema voor de afronding van de derde fase is niet bekendgemaakt. Het benutten van het culturele en productieve kapitaal van de regio’s houdt ook andere gebieden bezig, zoals blijkt uit het netwerk van bezoekbare boerderijen dat op de Dodekanesos wordt opgezet.