Δωδεκάνησα: δίκτυο 15 επισκέψιμων αγροκτημάτων

Ένα νέο οργανωμένο δίκτυο επισκέψιμων μονάδων πρωτογενούς παραγωγής και μεταποίησης τροφίμων δημιουργείται στα Δωδεκάνησα, στο πλαίσιο του θεσμού South Aegean/Dodecanese Open Farm Days 2026. Όπως ανακοινώθηκε την Πέμπτη 20 Αυγούστου και μετέδωσε η Δημοκρατική της Ρόδου, η Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου έχει ήδη υπογράψει τη σχετική σύμβαση με την Open Farm και προχωρά στην υλοποίηση. Στο πρώτο στάδιο προβλέπεται η χαρτογράφηση και η ψηφιακή προβολή τουλάχιστον δεκαπέντε επισκέψιμων μονάδων από τα νησιά της Δωδεκανήσου. Δικαίωμα ένταξης έχουν παραγωγοί φυτικής και ζωικής παραγωγής, καθώς και επιχειρήσεις τροφίμων και ποτών, δηλαδή οινοποιεία, ελαιοτριβεία, μύλοι και τυροκομεία. Η διαδικασία παραμένει ανοικτή μέχρι τον Οκτώβριο, πριν ξεκινήσουν οι δράσεις.

Για κάθε μονάδα που εντάσσεται δημιουργείται ψηφιακό προφίλ στο νέο τοπικό αγροδιατροφικό δίκτυο, το οποίο θα φιλοξενείται στην πλατφόρμα openfarm.gr. Προβλέπεται επίσης ειδική διαδικτυακή σελίδα με τις συμμετέχουσες μονάδες και το πρόγραμμα των εκδηλώσεών τους, ώστε ο επισκέπτης να γνωρίζει εκ των προτέρων ποια αγροκτήματα συμμετέχουν και τι προσφέρει το καθένα. Παράλληλα σχεδιάζεται πρόγραμμα κατάρτισης με τον τίτλο Train the Farmers, το οποίο θα καλύψει θεματικές όπως η αφήγηση της ιστορίας του προϊόντος, ο αγροτουρισμός, οι βιώσιμες πρακτικές και το θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας πολυλειτουργικών και αγροτουριστικών μονάδων. Η κατάρτιση απευθύνεται στους ίδιους τους παραγωγούς, καθώς η υποδοχή επισκεπτών απαιτεί δεξιότητες που δεν έχουν σχέση με την παραγωγή.

Οι Ημέρες Ανοιχτών Αγροκτημάτων θα πραγματοποιηθούν σε χρονικό διάστημα που θα καθορίσει η Περιφέρεια, μεταξύ 15 Οκτωβρίου και 15 Νοεμβρίου. Η επιλογή της περιόδου δεν είναι τυχαία: πρόκειται για τις εβδομάδες αμέσως μετά το κλείσιμο της θερινής τουριστικής σεζόν, όταν οι υποδομές των νησιών παραμένουν διαθέσιμες αλλά η επισκεψιμότητα υποχωρεί απότομα. Στη διάρκεια των δράσεων προβλέπονται οργανωμένες επισκέψεις, ξεναγήσεις, γευσιγνωσίες και εργαστήρια, ενώ όπου είναι εφικτό οι επισκέπτες θα μπορούν να συμμετέχουν σε επιμέρους εργασίες της μονάδας. Για τις κρατήσεις και την ενημέρωση θα ενεργοποιηθεί ψηφιακή πλατφόρμα, με ρητό στόχο η δράση να λειτουργήσει ως οργανωμένο τουριστικό προϊόν και όχι ως σειρά μεμονωμένων εκδηλώσεων.

Το ζητούμενο για τα νησιά είναι η πρωτογενής παραγωγή να αποκτήσει δεύτερη, τουριστική διάσταση, ώστε ο επισκέπτης να γνωρίζει τον τόπο, τον παραγωγό και τη διαδικασία πίσω από το προϊόν. Η στόχευση αυτή συνδέεται άμεσα με το δομικό πρόβλημα που καταγράφουν τα εθνικά στοιχεία, όπου οι αφίξεις αυξάνονται ταχύτερα από τις ταξιδιωτικές εισπράξεις: η επιμήκυνση της σεζόν και η αύξηση της δαπάνης ανά επισκέπτη είναι δύο τρόποι να αντιμετωπιστεί. Το κόστος λειτουργίας στα μικρά νησιά παραμένει ωστόσο υψηλό, όπως δείχνει και η τιμή των καυσίμων στα Δωδεκάνησα. Από την ανακοίνωση δεν προκύπτει προϋπολογισμός της δράσης ούτε κατάλογος των νησιών και των μονάδων που θα συμμετάσχουν, στοιχεία που αναμένεται να οριστικοποιηθούν όταν κλείσει η προθεσμία ένταξης τον Οκτώβριο.