ΣτΕ: kamuda ikramiyelerin geri getirilmesine hayır

Danıştay Genel Kurulu, 1201/2026 sayılı kararla, kamu görevlilerine Noel ve Paskalya ikramiyeleri ile izin ikramiyesinin geri verilmemesinin ne Anayasa’ya ne de Avrupa Birliği hukukuna aykırı olduğuna hükmetti. Bu ikramiyeler mali uyum döneminde 4093/2012 sayılı kanunla kaldırılmıştı ve o zamandan beri sürekli yargı taleplerinin konusu. Kararı aktaran yayınlara göre dosya yaklaşık 700.000 kamu görevlisini ilgilendiriyor; söz konusu dava konusu talep ise 1 Ocak 2023 ile 31 Aralık 2024 arasındaki dönemi kapsıyordu. Başvurucular argümanlarını diğerlerinin yanı sıra, Avrupa Birliği’nin yeterli asgari ücretlere ilişkin 2022/2041 sayılı Direktifi’ne dayandırmıştı.

Kararın tam gerekçesine gelince, tam metin yayımlanmadığı için burada yalnızca kararı aktaran yayınlarca kamuoyuna açıklananlar veriliyor. Aktarılan temel sonuç, kaldırma işleminin hem anayasal güvencelerle hem de Birlik hukukuyla bağdaşır bulunduğu ve yeterli asgari ücretlere ilişkin Direktif’e yapılan atfın kamu görevlileri için bir talep dayanağı olarak kabul edilmediği. Tam metin yayımlanmadan gerekçenin daha ayrıntılı biçimde aktarılması bir varsayım olurdu ve buna girişilmiyor.

Kararın önemi, ülkenin en yüksek idari mahkemesinin en üst oluşumu olan Genel Kurul’dan gelmesinde. Genel Kurul kararları uygulamada, ülke genelinde onlarca benzer davaya bakan alt derece idare mahkemeleri için bağlayıcı emsal işlevi görüyor. Böylece bu tür bir hüküm yalnızca söz konusu davayı kapatmakla kalmıyor, aynı konudaki bir dizi derdest dosyanın da akıbetini belirliyor. Uygulamada, Genel Kurul bir ilke sorunu hakkında karar verdiğinde, aynı içerikteki derdest davalar kural olarak hukuki sorunun yeniden esastan incelenmesi olmaksızın aynı biçimde karara bağlanıyor. Bu taleplerin serüveni 2012’deki memorandum kesintilerinin hemen ardından başladı ve art arda gelen dalgalardan geçti; üniformalılar ve yargı mensupları gibi bazı çalışan kategorileri, farklı hukuki dayanağa sahip başka dosyalarda kısmi geriye dönük ödemeler elde etti.

Pratikte karar, Devletin dava konusu dönem için on üçüncü ve on dördüncü maaşı geri getirme yükümlülüğünün yargı yoluyla doğmadığı anlamına geliyor. Olası bir geri getirme, yargısal bir hüküm değil, siyasi karar ve mali alan meselesi olmayı sürdürüyor. Hükmün kapsamını ve başka zaman dilimleri ya da çalışan kategorileri için farklı bir yaklaşıma alan bırakıp bırakmadığını gösterecek olan tam metnin yayımlanması bekleniyor. Dosya kamu sektörü federasyonlarınca yakından izleniyor ve yüz binlerce çalışanın ücret taleplerini ilgilendirdiği için hem adaleti hem de ekonomiyi kapsıyor.