Cycladen: Andros en Naxos op de windenergiekaart

In het Staatsblad, in ΦΕΚ 694 van deel Δ΄ van 19 augustus 2026, is het nieuwe bijzondere ruimtelijke kader voor hernieuwbare energiebronnen gepubliceerd, op basis van besluit ΥΠΕΝ/ΔΝΕΠ/89998/3072 van 14 augustus 2026. De tekst vervangt het kader dat sinds 2008 gold en stelt 2050 als tijdshorizon. In bijlage Ι, waar de gebieden geschikt voor windenergie worden opgesomd, zijn de gemeentelijke deelgebieden Andros, Korthi en Ydrousa opgenomen — dus het hele eiland Andros — evenals het gemeentelijke deelgebied Drymalia op Naxos. Opname van een gebied in de lijst staat niet gelijk aan vergunningverlening voor een project, maar bepaalt wel het kader waarbinnen toekomstige aanvragen zullen worden beoordeeld.

Artikel 5 van het nieuwe kader voert een algemene uitsluiting in van windparken op land op eilanden met een oppervlakte van minder dan 300 vierkante kilometer, met uitzonderingen alleen voor kritieke infrastructuur zoals ontziltingsinstallaties. Zowel Andros als Naxos ligt boven die grens en valt dus niet onder die bepaling. Voor de plaatsing van windturbines geldt een drempel van een gemiddelde windsnelheid van meer dan 4 meter per seconde, terwijl plaatsing bij uitzondering buiten de aangewezen gebieden een snelheid van meer dan 7,5 meter per seconde vereist en een dekking van ten hoogste 1% van de draagcapaciteit. De maximale dekking wordt vastgesteld op 4% per gemeentelijk deelgebied voor windenergie en op 1,5% per regionale eenheid voor zonnepanelen. Uitsluitingszones blijven de prioritaire habitats van het Natura-netwerk, hoogten boven 1.200 meter, archeologische sites, zwemstranden, de zogenoemde onbetreden stranden en drinkwaterbronnen.

Voor Andros roept de publicatie rechtstreeks een kwestie van politieke geloofwaardigheid op. Op 1 augustus 2026 had vicepremier Kostis Chatzidakis tijdens een bijeenkomst op het eiland verklaard dat Andros van het nieuwe ruimtelijke kader zou worden uitgezonderd. Achttien dagen later bevat de gepubliceerde tekst geen dergelijke uitzondering bij naam, terwijl de drie gemeentelijke deelgebieden van het eiland op de geschiktheidslijst staan. De voorzitter van de gemeenteraad van Andros, Nikos Moustakas, heeft een spoedvergadering bijeengeroepen met het ΦΕΚ als enig agendapunt. Op Naxos, waar de gemeenteraad al unaniem een resolutie tegen de plaatsing van windturbines heeft aangenomen, brengt de opname van Drymalia een jarenlange controverse terug die draait om het bergmassief van het eiland, het gebruik voor veeteelt en de toegangswegen die zulke projecten vereisen.

Het kader voorziet in overgangsbepalingen: projecten die al in bedrijf zijn gaan gewoon door, terwijl bestaande vergunningen worden beoordeeld op basis van het vorige regime. Er is geen tijdschema aangekondigd voor een eventuele wijziging van de tekst, en evenmin is bekendgemaakt of het ministerie van Milieu en Energie van plan is terug te komen op de kwestie van de eilanden die groter zijn dan 300 vierkante kilometer. De twee gemeenten beschikken over de weg van resoluties en eventueel van beroep bij de Raad van State, een optie die in het verleden bij ruimtelijke besluiten is gebruikt. Tot nu toe heeft het ministerie zich niet publiekelijk uitgesproken over het verschil tussen de aankondiging van 1 augustus en de inhoud van het ΦΕΚ.