Κυκλάδες: Άνδρος και Νάξος στον χάρτη των αιολικών

Δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, στο ΦΕΚ 694 του τεύχους Δ΄ της 19ης Αυγούστου 2026, το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, με βάση την απόφαση ΥΠΕΝ/ΔΝΕΠ/89998/3072 της 14ης Αυγούστου 2026. Το κείμενο αντικαθιστά το πλαίσιο που ίσχυε από το 2008 και θέτει χρονικό ορίζοντα το 2050. Στο Παράρτημα Ι, εκεί όπου καταγράφονται οι Περιοχές Αιολικής Καταλληλότητας, περιλαμβάνονται οι Δημοτικές Ενότητες Άνδρου, Κορθίου και Υδρούσας — δηλαδή ολόκληρο το νησί της Άνδρου — καθώς και η Δημοτική Ενότητα Δρυμαλίας στη Νάξο. Η ένταξη μιας περιοχής στον κατάλογο δεν ισοδυναμεί με αδειοδότηση έργου, ορίζει όμως το πλαίσιο μέσα στο οποίο θα κρίνονται οι μελλοντικές αιτήσεις.

Το άρθρο 5 του νέου πλαισίου εισάγει γενικό αποκλεισμό χερσαίων αιολικών σταθμών σε νησιά με έκταση μικρότερη των 300 τετραγωνικών χιλιομέτρων, με εξαιρέσεις μόνο για κρίσιμες υποδομές, όπως μονάδες αφαλάτωσης. Τόσο η Άνδρος όσο και η Νάξος υπερβαίνουν αυτό το όριο, οπότε δεν καλύπτονται από τη συγκεκριμένη ρύθμιση. Για τη χωροθέτηση αιολικών τίθεται κατώφλι μέσης ταχύτητας ανέμου άνω των 4 μέτρων ανά δευτερόλεπτο, ενώ κατ’ εξαίρεση χωροθέτηση εκτός των καθορισμένων περιοχών απαιτεί ταχύτητα άνω των 7,5 μέτρων ανά δευτερόλεπτο και κάλυψη έως 1% της φέρουσας ικανότητας. Η ανώτατη κάλυψη ορίζεται στο 4% ανά δημοτική ενότητα για τα αιολικά και στο 1,5% ανά Περιφερειακή Ενότητα για τα φωτοβολταϊκά. Ζώνες αποκλεισμού παραμένουν οι οικότοποι προτεραιότητας του δικτύου Natura, τα υψόμετρα άνω των 1.200 μέτρων, οι αρχαιολογικοί χώροι, οι ακτές κολύμβησης, οι απάτητες παραλίες και οι πηγές πόσιμου νερού.

Για την Άνδρο, η δημοσίευση ανοίγει ευθέως ζήτημα πολιτικής αξιοπιστίας. Την 1η Αυγούστου 2026, σε εκδήλωση στο νησί, ο Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης είχε δηλώσει ότι η Άνδρος θα εξαιρεθεί από το νέο χωροταξικό. Δεκαοκτώ ημέρες αργότερα, το κείμενο που δημοσιεύθηκε δεν περιλαμβάνει τέτοια ονομαστική εξαίρεση, ενώ οι τρεις δημοτικές ενότητες του νησιού εμφανίζονται στον κατάλογο καταλληλότητας. Ο πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου Άνδρου Νίκος Μουστάκας συγκάλεσε κατεπείγουσα συνεδρίαση με μοναδικό θέμα το ΦΕΚ. Στη Νάξο, όπου το Δημοτικό Συμβούλιο έχει ήδη εκδώσει ομόφωνο ψήφισμα κατά της εγκατάστασης ανεμογεννητριών, η ένταξη της Δρυμαλιάς επαναφέρει μια αντιπαράθεση που κρατά χρόνια και αφορά τον ορεινό όγκο του νησιού, τις κτηνοτροφικές χρήσεις και τους δρόμους πρόσβασης που απαιτούν τέτοια έργα.

Το πλαίσιο προβλέπει μεταβατικές διατάξεις: τα έργα που ήδη λειτουργούν συνεχίζουν κανονικά, ενώ οι υφιστάμενες άδειες κρίνονται με βάση το προηγούμενο καθεστώς. Δεν έχει ανακοινωθεί χρονοδιάγραμμα για τυχόν τροποποίηση του κειμένου ούτε έχει γίνει γνωστό αν το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας προτίθεται να επανέλθει στο ζήτημα των νησιών που υπερβαίνουν τα 300 τετραγωνικά χιλιόμετρα. Οι δύο δήμοι έχουν στη διάθεσή τους τον δρόμο των ψηφισμάτων και, ενδεχομένως, της προσφυγής στο Συμβούλιο της Επικρατείας, επιλογή που έχει χρησιμοποιηθεί στο παρελθόν για χωροταξικές αποφάσεις. Μέχρι στιγμής δεν έχει υπάρξει δημόσια τοποθέτηση του υπουργείου για την απόκλιση ανάμεσα στην εξαγγελία της 1ης Αυγούστου και στο περιεχόμενο του ΦΕΚ.