AADE: YEO'lar için merkezi ihracat gümrüklemesi

Bağımsız Kamu Gelirleri Otoritesi (AADE), TA NEA’nın Ekonomi Bakanlığı ile ilişkilendirdiği ve 8 Eylül 2026 tarihinde saat 18:34’te yayımlanan haberine göre, Yetkilendirilmiş Ekonomik Operatörlerin (YEO) gerçekleştirdiği ihracatlar için Merkezi Gümrükleme mekanizmasını devreye aldı. Bu adımla Yunanistan, söz konusu mekanizmayı uygulayan Avrupa Birliği’nin 11. üye ülkesi oluyor ve kendi ihracatçı işletmeleri için aynı düzenlemeyi çoktan hayata geçirmiş olan Avusturya, Bulgaristan, Çekya, Almanya, Lüksemburg, Polonya, Romanya, İsveç, Slovenya ve Slovakya’nın da aralarında bulunduğu bir ülke grubuna katılıyor.

Habere göre Merkezi Gümrükleme, yetkilendirilmiş bir ihracatçının gümrük beyannamesini kendi bağlı bulunduğu gümrük idaresine vermesine, malların ise fiziksel olarak bulundukları veya ülkeden çıkacakları farklı bir gümrük idaresine sunulmasına imkân tanıyor. Pratikte bu, bir işletmenin ihracatın idari kısmını artık ürünlerinin depolandığı veya yüklendiği aynı noktada yürütmek zorunda olmadığı, gönderim tesislerinin veya malların diğer pazarlara çıkış noktalarının coğrafi olarak nerede bulunduğundan bağımsız olarak gümrük işlemlerini tek bir referans noktasında toplayabildiği anlamına geliyor.

Yetkilendirilmiş Ekonomik Operatör statüsü, gümrük mevzuatına uyumu, mali güvenilirliği ve uyguladığı kontrol sistemleri bakımından güvenilir bulunan işletmelere verilen bir AB sertifikasıdır ve bu statüye sahip olanlara, toplam 27 üye devletten oluşan Avrupa Birliği düzeyinde gümrük işlemlerinde basitleştirmeler sağlar. Merkezi Gümrükleme, bir işletmenin ülke içinde birden fazla noktadan ihracat faaliyeti yürütmesinden kaynaklanan bürokratik dağınıklığı azalttığı için bu basitleştirmelerin uygulamadaki biçimlerinden biri olarak değerlendiriliyor. Haberde, tedbirin ihracatçı işletmelerin günlük işleyişindeki pratik etkisinin daha net değerlendirilmesine imkân verecek somut tasarruf tutarları, işlem süreleri veya mekanizmaya dahil olması beklenen işletme sayısı belirtilmiyor.

Maliyet ve süreye ilişkin verilerin yokluğunun ötesinde, haberde bu imkânın Yunan işletmeleri için tam olarak ne zamandan itibaren geçerli olduğu ve hangi ürün kategorilerinin bundan en çok yararlanmasının beklendiği de belirtilmiyor. Ayrıca mekanizmanın, şu anki devreye almanın kapsadığı ihracatın ötesinde ithalata da kademeli olarak genişletilmesinin planlanıp planlanmadığı ya da AADE’nin zaten YEO statüsüne sahip işletmelere yönelik bilgilendirme faaliyetleri tasarlayıp tasarlamadığı da yer almıyor. Bu adım, güvenilirlik ve şeffaflık konusunda sıkı kriterleri karşılayan işletmeler için sınır ötesi ticareti kolaylaştırmayı amaçlayan, Avrupa Birliği’nde gümrük işlemlerinin basitleştirilmesine yönelik daha geniş bir eğilimin parçasıdır. Yetkilendirilmiş Ekonomik Operatör statüsüne sahip Yunan işletmelerinden kaçının, AADE’nin ihracat faaliyetlerine sunduğu bu yeni imkânı doğrudan kullanacağı sorusu ise açık kalıyor.