Formeel protest van Athene naar Ankara over zeepark

Griekenland diende donderdag 3 september 2026 een officieel protestnota in bij Turkije, via zijn ambassade in Ankara, stellende bezwaar tegen de aankondiging van twee Turkse “nationale” zeeparken in gebieden die Athene beschouwt als vallend onder het Griekse continentaal plat. De protestnota betreft ook het bredere Turkse ruimtelijk plan voor maritiem gebied, dat de Griekse zijde al lange tijd volgt. Volgens drie onafhankelijke publicaties van dezelfde dag presenteerden Griekse diplomatieke bronnen deze stap ook als reactie op recente Turkse verklaringen over demilitarisering van eilanden in de oostelijke Egeïsche Zee, alsmede over de “Blauwe Vaderland”-doctrine, die Ankara de afgelopen jaren systematisch aanhaalt. De Griekse zijde wijst erop dat deze ontwikkelingen plaatsvinden in een periode van verhoogde diplomatieke activiteit in de regio.

Het Griekse ministerie van Buitenlandse Zaken deelde mee, via bronnen, dat het de Turkse vorderingen beschouwt als willekeurig en zonder juridische basis, stellende dat soevereiniteit en soevereine rechten in de Egeïsche Zee uitsluitend door internationale verdragen worden bepaald. Plaatsvervangend buitenlandminister Tasso Chatzibassileio nam publiekelijk stelling in de kwestie en verklaarde: “wij accepteren geen spelletjes ten koste van onze nationale belangen.” Hij voegde eraan toe dat Athene de ontwikkelingen in het buurland nauwlettend volgt, wat een signaal afgeeft dat de Griekse zijde niet van plan is de Turkse bewegingen rond het maritiem gebied van de Egeïsche Zee zonder antwoord te laten.

De Turkse zijde, volgens wat in drie publicaties is vastgelegd, stelt dat de betrokken zeegebieden onder zijn jurisdictie vallen en betrekking tot deze planning binnen het kader van de “Blauwe Vaderland”-doctrine. Ankara erkent, volgens dit standpunt, niet wat Athene stelt over het Griekse continentaal plat in de betrokken gebieden. De Griekse reacties van donderdag kwamen ook als reactie op Turkse verklaringen over demilitarisering van eilanden in de oostelijke Egeïsche Zee, een onderwerp waarover Athene fundamenteel van mening verschilt met Ankara en waarbij het beroep doet op internationale verdragen die de Griekse zijde bindend voor de status van de eilanden acht. De twee zijden, zoals uit de publicaties van donderdag blijkt, handhaven blijvend tegenstrijdige interpretaties zowel van de status van het zeegebied als van de verplichtingen voortvloeiend uit internationale verdragen.

Premier Kyriakos Mitsotakis verklaarde dat Griekenland een vreedzaam land is dat niemand bedreigt en geen aanwijzingen van iemand zal accepteren over hoe het zijn verdediging versterkt, stellende respect voor internationaal recht in verband met Turkije’s Europese koers. Deze verklaringen werden afgelegd dezelfde dag waarop de voorzitter van de Europese Raad Antonio Costa Mitsotakis ontmoette in het Maximou Mansion, waar, volgens de publicaties, Grieks-Turkse ontwikkelingen naast Europese kwesties ter sprake kwamen. De timing van de ontmoeting met Antonio Costa versterkte, volgens dezelfde media, de link die de Griekse regering trachtte tot stand te brengen tussen Turkije’s Europese koers en respect voor internationaal recht in de Egeïsche Zee. De regering heeft de afgelopen maanden ook andere stappen genomen om de militaire en diplomatieke positie van het land te versterken, zoals het akkoord “Schild van Achilles” met Israël.