Διάβημα Αθήνας προς Άγκυρα για τα θαλάσσια πάρκα

Η Ελλάδα κατέθεσε την Πέμπτη 3 Σεπτεμβρίου 2026 επίσημο διάβημα διαμαρτυρίας προς την Τουρκία, μέσω της πρεσβείας της στην Άγκυρα, διαμαρτυρόμενη για την ανακήρυξη δύο τουρκικών «εθνικών» θαλάσσιων πάρκων σε περιοχές που η Αθήνα θεωρεί ότι εμπίπτουν στην ελληνική υφαλοκρηπίδα. Το διάβημα αφορά επίσης το ευρύτερο τουρκικό χωροταξικό σχέδιο για τον θαλάσσιο χώρο, το οποίο η ελληνική πλευρά παρακολουθεί εδώ και καιρό. Σύμφωνα με τρεις ανεξάρτητες δημοσιεύσεις της ίδιας ημέρας, οι ελληνικές διπλωματικές πηγές παρουσίασαν την κίνηση αυτή και ως απάντηση σε πρόσφατες τουρκικές δηλώσεις γύρω από την αποστρατιωτικοποίηση των νησιών του ανατολικού Αιγαίου, καθώς και γύρω από το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας», το οποίο η Άγκυρα επικαλείται συστηματικά τα τελευταία χρόνια. Η ελληνική πλευρά επισημαίνει ότι οι εξελίξεις αυτές έρχονται σε μια περίοδο αυξημένης διπλωματικής κινητικότητας στην περιοχή.

Το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών διαμήνυσε, μέσω πηγών του, ότι θεωρεί τις τουρκικές διεκδικήσεις αυθαίρετες και χωρίς νομική βάση, υποστηρίζοντας ότι η κυριαρχία και τα κυριαρχικά δικαιώματα στο Αιγαίο καθορίζονται αποκλειστικά από τις διεθνείς συνθήκες. Ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών Τάσος Χατζηβασιλείου τοποθετήθηκε δημόσια επί του θέματος, δηλώνοντας ότι «δεν δεχόμαστε παιχνίδια σε βάρος των εθνικών συμφερόντων». Ο ίδιος πρόσθεσε ότι η Αθήνα παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις στη γειτονική χώρα, στέλνοντας μήνυμα ότι η ελληνική πλευρά δεν προτίθεται να αφήσει αναπάντητες τις τουρκικές κινήσεις γύρω από τον θαλάσσιο χώρο του Αιγαίου.

Η τουρκική πλευρά, σύμφωνα με όσα έχουν καταγραφεί από τις τρεις δημοσιεύσεις, υποστηρίζει ότι οι συγκεκριμένες θαλάσσιες περιοχές εμπίπτουν στη δική της δικαιοδοσία και εντάσσει τον σχεδιασμό αυτό στο πλαίσιο του δόγματος «Γαλάζια Πατρίδα». Η Άγκυρα δεν αναγνωρίζει, σύμφωνα με τη θέση αυτή, όσα υποστηρίζει η Αθήνα για την ελληνική υφαλοκρηπίδα στις συγκεκριμένες περιοχές. Οι ελληνικές αντιδράσεις της Πέμπτης ήρθαν επίσης ως απάντηση σε τουρκικές δηλώσεις για την αποστρατιωτικοποίηση των νησιών του ανατολικού Αιγαίου, ζήτημα στο οποίο η Αθήνα διαφωνεί ριζικά με την Άγκυρα, επικαλούμενη διεθνείς συνθήκες που η ελληνική πλευρά θεωρεί δεσμευτικές για το καθεστώς των νησιών. Οι δύο πλευρές, όπως προκύπτει από τις δημοσιεύσεις της Πέμπτης, εξακολουθούν να διατηρούν αντίθετες ερμηνείες τόσο για το καθεστώς του θαλάσσιου χώρου όσο και για τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τις διεθνείς συνθήκες.

Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης δήλωσε ότι η Ελλάδα είναι μια ειρηνική χώρα που δεν απειλεί κανέναν και δεν θα δεχθεί υποδείξεις από κανέναν για τον τρόπο με τον οποίο ενισχύει την άμυνά της, συνδέοντας τον σεβασμό στο διεθνές δίκαιο με την ευρωπαϊκή πορεία της Τουρκίας. Οι δηλώσεις αυτές έγιναν την ίδια ημέρα κατά την οποία ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα συναντήθηκε με τον Μητσοτάκη στο Μέγαρο Μαξίμου, όπου, σύμφωνα με τις δημοσιεύσεις, συζητήθηκαν οι ελληνοτουρκικές εξελίξεις παράλληλα με ευρωπαϊκά ζητήματα. Η συγκυρία της συνάντησης με τον Αντόνιο Κόστα ενίσχυσε, σύμφωνα με τα ίδια δημοσιεύματα, τη σύνδεση που επιχείρησε η ελληνική κυβέρνηση ανάμεσα στην ευρωπαϊκή πορεία της Τουρκίας και τον σεβασμό του διεθνούς δικαίου στο Αιγαίο. Η κυβέρνηση έχει τους τελευταίους μήνες προχωρήσει και σε άλλες κινήσεις ενίσχυσης της αμυντικής και διπλωματικής θέσης της χώρας, όπως η συμφωνία «Ασπίδα του Αχιλλέα» με το Ισραήλ.