Νάξος: 17η Γιορτή Πατάτας και πτώση της παραγωγής

Τη 17η Γιορτή Πατάτας Νάξου θα διοργανώσει η Ένωση Αγροτικών Συνεταιρισμών Νάξου το Σάββατο 12 Σεπτεμβρίου, στην κεντρική πλατεία της Χώρας, στο λιμάνι. Η εκδήλωση ανακοινώθηκε από τον πρόεδρο της Ε.Α.Σ. Νάξου Δημήτρη Καπούνη, μιλώντας στην εκπομπή «Περίμετρος» της ΕΡΤ3, και εντάσσεται στους εορτασμούς για τα 100 χρόνια λειτουργίας της Ένωσης, τα οποία συμπληρώθηκαν φέτος. Στους επισκέπτες θα προσφέρεται πατάτα Νάξου τηγανητή, βραστή και του φούρνου, ενώ έχουν προσκληθεί καλλιτέχνες και δημοσιογράφοι. Ο πρόεδρος της Ένωσης ανέφερε ότι «ευελπιστούμε να έχουμε πάνω από 4.000 κόσμο κοντά μας», δίνοντας ένα μέγεθος για την προσδοκώμενη προσέλευση. Η επιλογή του Σεπτεμβρίου τοποθετεί τη γιορτή μετά την αιχμή της τουριστικής περιόδου, όταν το νησί διατηρεί ακόμη επισκεψιμότητα αλλά η καθημερινότητα των κατοίκων έχει αρχίσει να επανέρχεται στους κανονικούς της ρυθμούς.

Πίσω από τη γιορτή, ωστόσο, βρίσκεται μια δυσμενής εικόνα για την παραγωγή. Σύμφωνα με τον Δημήτρη Καπούνη, η φετινή συγκομιδή έφτασε τους περίπου 5.000 τόνους, ποσότητα την οποία χαρακτήρισε μη ικανοποιητική, καθώς πριν από μερικά χρόνια η παραγωγή έφτανε τους 12.000 τόνους. Ο ίδιος απέδωσε τη μείωση στην έλλειψη νερού και στην απουσία υποδομών στήριξης του πρωτογενούς τομέα στο νησί, δύο παράγοντες που για μια αρδευόμενη καλλιέργεια όπως η πατάτα καθορίζουν άμεσα το τελικό αποτέλεσμα. Στην ίδια εκπομπή μίλησε και ο Ναξιώτης πατατοπαραγωγός Στέλιος Βαθρακοκοίλης, ο οποίος προέβλεψε ότι σε πολύ λίγα χρόνια το αγροτικό επάγγελμα στην Ελλάδα δεν θα υφίσταται και κάλεσε την Πολιτεία να στηρίξει τον πρωτογενή τομέα. Η υποχώρηση της παραγωγής δεν αφορά μόνο το εισόδημα των καλλιεργητών, αλλά και τη διαθεσιμότητα του προϊόντος στην αγορά.

Για τη Νάξο η πατάτα δεν είναι ένα ακόμη τοπικό προϊόν. Η Πατάτα Νάξου είναι καταχωρισμένη ως προϊόν Προστατευόμενης Γεωγραφικής Ένδειξης, καθεστώς που σημαίνει ότι η ονομασία μπορεί να χρησιμοποιείται μόνο για προϊόν που παράγεται στην οριοθετημένη περιοχή και σύμφωνα με τις προδιαγραφές που έχουν κατατεθεί, με ελέγχους και πιστοποίηση. Η προστασία αυτή έχει αξία μόνο εφόσον υπάρχει επαρκής παραγωγή να τη στηρίξει, καθώς η αναγνωρισιμότητα του ονόματος δεν αντισταθμίζει τη μείωση των ποσοτήτων. Η Ένωση Αγροτικών Συνεταιρισμών λειτουργεί εδώ και έναν αιώνα ως ο συλλογικός μηχανισμός συγκέντρωσης και διάθεσης της παραγωγής, ενώ η προβολή των τοπικών προϊόντων απασχολεί και τους θεσμικούς φορείς των Κυκλάδων, όπως φάνηκε από την πρόσφατη πρόσκληση για συμμετοχή σε έκθεση τροφίμων. Η γιορτή λειτουργεί έτσι ταυτόχρονα ως εκδήλωση για τους κατοίκους και ως προβολή του προϊόντος.

Το αναλυτικό πρόγραμμα της 17ης Γιορτής Πατάτας δεν έχει ανακοινωθεί, ούτε τα ονόματα των καλλιτεχνών που θα συμμετάσχουν ή η ώρα έναρξης των εκδηλώσεων. Δεν έχει επίσης γίνει γνωστό αν θα υπάρξουν παράλληλες δράσεις για τα 100 χρόνια της Ένωσης πέρα από τη συγκεκριμένη ημέρα. Στο σκέλος της παραγωγής, δεν έχει ανακοινωθεί κάποιο μέτρο στήριξης ή έργο άρδευσης που να απαντά στα προβλήματα που περιέγραψαν ο πρόεδρος της Ένωσης και ο παραγωγός, ενώ οι σχετικές αρμοδιότητες κατανέμονται μεταξύ του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου και του δήμου. Η επόμενη ουσιαστική εικόνα για την πορεία της καλλιέργειας θα προκύψει από την επόμενη καλλιεργητική περίοδο και από το ύψος της βροχόπτωσης του χειμώνα, που καθορίζει τα διαθέσιμα αποθέματα νερού του νησιού.