Νάξος: Το νέο τυροκομείο της ΕΑΣ ξεκινά τον Μάρτιο

Στη λειτουργία του νέου τυροκομείου στην ορεινή Νάξο έως τον Μάρτιο στοχεύει η Ένωση Αγροτικών Συνεταιρισμών (ΕΑΣ) Νάξου, όπως αναφέρει το island24 στις 2 Νοεμβρίου 2026. Το δημοσίευμα δεν διευκρινίζει το έτος· με βάση την ημερομηνία δημοσίευσης πρόκειται για τον Μάρτιο του 2027. Η Ένωση βρίσκεται λίγο πριν συμπληρώσει έναν αιώνα λειτουργίας (1926-2026) και, κατά το δημοσίευμα, προχωρά σε σειρά νέων επενδύσεων και αναπτυξιακών πρωτοβουλιών. Το τυροκομείο είναι το κεντρικό έργο αυτού του σχεδιασμού και αφορά άμεσα τους κτηνοτρόφους του νησιού, που προμηθεύουν το γάλα. Το δημοσίευμα δεν κατονομάζει το στέλεχος που παρέθεσε τα στοιχεία, γι’ αυτό και τα μεγέθη που ακολουθούν παρατίθενται ως δηλώσεις της ΕΑΣ, χωρίς ανεξάρτητη επαλήθευση.

Σύμφωνα με το island24, η μονάδα βρίσκεται στις τελευταίες τεχνικές προσαρμογές του εξοπλισμού, έπειτα από τετραετή δικαστικά εμπόδια, ενώ η συνολική επένδυση ανέρχεται σε 600.000 ευρώ. Θα επεξεργάζεται καθημερινά τρεις τόνους γάλακτος, αποκλειστικά από τις 15 Δεκεμβρίου έως τις 30 Μαΐου, με μοναδικό στόχο την παραγωγή του ΠΟΠ τυριού «Αρσενικό», ενός από τα χαρακτηριστικά προϊόντα της Νάξου. Η εποχική διάρκεια λειτουργίας σημαίνει ότι η πραγματική παραγωγή ακολουθεί τον κύκλο γαλακτοπαραγωγής του νησιού και δεν θα καλύπτει όλο το έτος.

Στα σχέδια της Ένωσης περιλαμβάνεται η δημιουργία πρότυπης εκτροφής 500 αρμεγόμενων αγελάδων. Όπως αναφέρεται, τα βελτιωμένα ζώα θα αγοράσει η ΕΑΣ, η οποία θα προσφέρει στους παραγωγούς ζωοτροφές και μέρισμα, με στόχο να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα της ηλικιακής ανανέωσης των κτηνοτρόφων και να διασφαλιστεί σταθερή πρώτη ύλη. Για τη μείωση του ενεργειακού κόστους της τυροκόμησης (ηλεκτρισμός, προπάνιο, πετρέλαιο) προγραμματίζονται φωτοβολταϊκό πάρκο δέκα στρεμμάτων και ψυκτικοί θάλαμοι 3.000 τετραγωνικών μέτρων, ενώ νέο γεωπονικό κέντρο 550 τετραγωνικών μέτρων βρίσκεται υπό κατασκευή για εφόδια και συμβουλευτική προς τους παραγωγούς. Η Ένωση εξετάζει επίσης είσοδο στην τυποποίηση και εμφιάλωση έξτρα παρθένου ελαιολάδου, πιθανώς από το 2027, και προώθηση προϊόντων όπως η «baby πατάτα» σε νέα συσκευασία και ο πουρές πατάτας.

Η παραγωγή Γραβιέρας ΠΟΠ Νάξου φτάνει, σύμφωνα με το δημοσίευμα, τους 1.200 έως 1.240 τόνους ετησίως. Λόγω του αυξημένου κόστους παραγωγής σχεδιάζεται ανατίμηση στην τιμή ραφιού, η οποία, αν απορροφηθεί από το λιανεμπόριο, θα μεταφραστεί σε υψηλότερη τιμή παραγωγού για το γάλα. Για το τρέχον έτος ο κύκλος εργασιών της Ένωσης εκτιμάται στα 28,5 εκατ. ευρώ, με θετικό πρόσημο στην κερδοφορία και σταθεροποίηση της ρευστότητας. Επόμενο βήμα, κατά τις ίδιες πληροφορίες, είναι η πλήρης λειτουργία του τυροκομείου τον Μάρτιο, ώστε να μπορέσει η μονάδα να αξιοποιήσει στο μέλλον τη γαλακτοπαραγωγική περίοδο του νησιού. Για τα υπόλοιπα έργα, όπως το φωτοβολταϊκό πάρκο, οι ψυκτικοί θάλαμοι και η εκτροφή αγελάδων, δεν δίνονται ημερομηνίες ολοκλήρωσης.