Ηράκλειο: τιμή στον Άγιο Τίτο και τη σφαγή του 1898

Με Όρθρο και Αρχιερατικό Συλλείτουργο το πρωί της Τρίτης 25 Αυγούστου 2026 στον Ιερό Καθεδρικό Ναό του Αγίου Τίτου, το Ηράκλειο τίμησε τον πολιούχο του και ταυτόχρονα τη μνήμη των σφαγιασθέντων της ίδιας ημερομηνίας του 1898. Της ακολουθίας προεξήρχε ο Αρχιεπίσκοπος Κρήτης Ευγένιος, ενώ παρέστη και ο Επίσκοπος Αβύδου Γρηγόριος. Αμέσως μετά τη Θεία Λειτουργία τελέστηκε επιμνημόσυνη δέηση στον περίβολο του ναού για τους Χριστιανούς που έχασαν τη ζωή τους στη σφαγή, και ακολούθησε κατάθεση στεφάνων στο Μνημείο «Των Υπέρ Πίστεως και Πατρίδος Σφαγιασθέντων Χριστιανών».

Στεφάνια κατέθεσαν ο Περιφερειάρχης Κρήτης Σταύρος Αρναουτάκης και ο Δήμαρχος Ηρακλείου Αλέξης Καλοκαιρινός, καθώς και οι βουλευτές Λευτέρης Αυγενάκης, Μάξιμος Σενετάκης, Ελένη Βατσινά, Φραγκίσκος Παρασύρης και Χάρης Μαμουλάκης. Στεφάνια κατατέθηκαν επίσης από εκπροσώπους των Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας, ενώ στην τελετή παρέστησαν Αντιπεριφερειάρχες, Αντιδήμαρχοι, επικεφαλής δημοτικών παρατάξεων και η Γενική Γραμματέας του Δήμου Ηρακλείου Μαρία Σκραφνάκη. Ο Περιφερειάρχης τίμησε, όπως ανέφερε, «τη μνήμη των εκατοντάδων αμάχων και των Βρετανών στρατιωτών που θυσιάστηκαν στη Σφαγή του Ηρακλείου το 1898», ενώ ο Δήμαρχος αναφέρθηκε στα γεγονότα που οδήγησαν στην αυτονομία της Κρήτης και, δεκαπέντε χρόνια αργότερα, στην ένωση του νησιού με τον εθνικό κορμό.

Το ιστορικό υπόβαθρο της επετείου είναι το γενικά γνωστό: η 25η Αυγούστου 1898 έμεινε στη μνήμη της πόλης ως η ημέρα των αιματηρών γεγονότων που έγιναν γνωστά ως Σφαγή του Ηρακλείου, με εκατοντάδες αμάχους νεκρούς και με απώλειες και στη βρετανική στρατιωτική δύναμη που βρισκόταν τότε στην πόλη. Οι πηγές που ανακοίνωσαν τη φετινή τελετή δεν παραθέτουν αναλυτικό απολογισμό θυμάτων ή περιγραφή των γεγονότων, περιορίζονται όμως στη σύνδεση που κάνει και η τοπική ιστορική μνήμη: ότι η σφαγή υπήρξε το γεγονός που επιτάχυνε την πορεία προς το αυτόνομο κρητικό καθεστώς και, τελικά, προς την ένωση με την Ελλάδα. Ούτε η Περιφέρεια Κρήτης ούτε ο Δήμος Ηρακλείου παραθέτουν στα δελτία τους στοιχεία για τον ακριβή αριθμό των θυμάτων ή για τις συνθήκες υπό τις οποίες εκτυλίχθηκαν τα γεγονότα εκείνης της ημέρας, και για τον λόγο αυτό δεν αναπαράγονται εδώ αριθμοί.

Η ταύτιση της θρησκευτικής εορτής του πολιούχου με μια επέτειο εθνικής μνήμης δίνει στην ημέρα διπλό χαρακτήρα και εξηγεί γιατί η τελετή συγκεντρώνει ταυτόχρονα εκκλησιαστική, αυτοδιοικητική και στρατιωτική εκπροσώπηση. Ανάλογες εκδηλώσεις μνήμης έχουν πραγματοποιηθεί το τελευταίο διάστημα σε όλο το νησί, όπως στον Σοκαρά για τους 27 Μάρτυρες και στο Γωνιανό Φαράγγι για τους 23 εκτελεσθέντες. Πρόσθετο πρόγραμμα εκδηλώσεων για την επέτειο δεν ανακοινώθηκε από τις δύο υπηρεσίες που εξέδωσαν τα δελτία τύπου, ενώ δεν έγινε γνωστό αν θα ακολουθήσουν χωριστές δράσεις στον δήμο Ηρακλείου τις επόμενες ημέρες.