Ρέθυμνο: πάνω από 95.000 στρέμματα στάχτη σε δεκαετία

Πάνω από 95.000 στρέμματα κάηκαν στην Περιφερειακή Ενότητα Ρεθύμνου την τελευταία δεκαετία, σύμφωνα με ανάλυση δορυφορικών εικόνων υψηλής ανάλυσης που πραγματοποίησε η μονάδα ΜΕΤΕΟ του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών για την περίοδο από το 2017 έως το 2026. Η καταγραφή αποτυπώνει σε αριθμούς μια πραγματικότητα που οι κάτοικοι της νότιας Κρήτης βιώνουν επαναλαμβανόμενα, με τα μεγάλα πύρινα μέτωπα να επιστρέφουν στις ίδιες περίπου εκτάσεις.

Το μεγαλύτερο βάρος πέφτει στον Δήμο Αγίου Βασιλείου, όπου καταγράφονται περίπου 77.500 καμένα στρέμματα, δηλαδή περίπου το 22% της συνολικής έκτασης του δήμου. Μόνο η φετινή πυρκαγιά στις Μέλαμπες έκαψε περίπου 53.300 στρέμματα και αποτελεί, σύμφωνα με την ίδια ανάλυση, τη μεγαλύτερη δασική πυρκαγιά που έχει καταγραφεί στην Κρήτη τουλάχιστον την τελευταία δεκαετία.

Επικεφαλής της έρευνας είναι ο Διευθυντής Ερευνών του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών Κώστας Λαγουβάρδος, μαζί με τον Γιώργο Κύρο. Η μεθοδολογία στηρίζεται στη σύγκριση δορυφορικών λήψεων πριν και μετά από κάθε συμβάν, ώστε να οριοθετηθεί με ακρίβεια το περίγραμμα των καμένων εκτάσεων. Η ίδια ομάδα δημοσιοποιεί αντίστοιχες αποτυπώσεις μετά από μεγάλα πύρινα μέτωπα, δίνοντας μετρήσιμη εικόνα εκεί όπου συνήθως κυκλοφορούν μόνο εκτιμήσεις.

Η περιοχή που κάηκε φέτος στις Μέλαμπες καλύπτει έκταση που είχε ήδη πληγεί από πυρκαγιά τον Ιούλιο του 2022. Η επανάληψη σημαίνει ότι η βλάστηση δεν πρόλαβε να ανακάμψει πλήρως πριν καεί ξανά, κάτι που δυσκολεύει τη φυσική αναγέννηση και αυξάνει τον κίνδυνο διάβρωσης του εδάφους στις πλαγιές. Οι επαναλαμβανόμενες πυρκαγιές στην ίδια έκταση αλλάζουν σταδιακά τον χαρακτήρα του τοπίου και τη σύνθεση της βλάστησης.

Για τον νότιο άξονα του Ρεθύμνου το κόστος δεν μετριέται μόνο σε στρέμματα. Οι εκτάσεις αυτές συνδέονται με κτηνοτροφικές μονάδες, βοσκότοπους, ελαιώνες και μελίσσια, αλλά και με τη διαδρομή των επισκεπτών προς τα νότια παράλια. Η απώλεια βλάστησης σε ορεινές λεκάνες μεταφράζεται επίσης σε αυξημένο κίνδυνο πλημμυρικών φαινομένων όταν έρθουν οι πρώτες έντονες βροχές του φθινοπώρου.

Η ανάλυση αποτυπώνει το μέγεθος, όχι τα αίτια. Δεν προκύπτει από αυτήν πώς ξεκίνησαν οι πυρκαγιές ούτε ποιο ποσοστό των εκτάσεων ήταν δασικό, βοσκότοπος ή καλλιεργήσιμη γη. Ανοιχτό παραμένει επίσης το ερώτημα ποιες αντιδιαβρωτικές παρεμβάσεις θα γίνουν στα καμένα και σε ποιον χρόνο, καθώς και αν οι εκτάσεις θα κηρυχθούν αναδασωτέες σύμφωνα με την προβλεπόμενη διαδικασία.

Οι επιστήμονες που υπογράφουν την αποτύπωση επικαιροποιούν τα δεδομένα καθώς προχωρά η αντιπυρική περίοδος, η οποία διαρκεί έως τα τέλη Οκτωβρίου. Στην πράξη, το ζητούμενο για τις τοπικές αρχές είναι η προστασία των καμένων πρανών πριν από τις πρώτες βροχές και η καταγραφή των ζημιών σε παραγωγικές μονάδες. Οι αποφάσεις για την αποκατάσταση των εκτάσεων αναμένονται το επόμενο διάστημα.