Πέθανε ο ακαδημαϊκός Κωνσταντίνος Τσουκαλάς

Ο κοινωνιολόγος, πανεπιστημιακός και πολιτικός Κωνσταντίνος Τσουκαλάς πέθανε σε ηλικία 89 anni, με την είδηση να γίνεται γνωστή την Τρίτη 18 Αυγούστου 2026. Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1937 και σπούδασε Νομικά στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, ενώ στη συνέχεια πραγματοποίησε μεταπτυχιακές σπουδές στη φιλοσοφία του δικαίου και στην κοινωνιολογία σε Χαϊδελβέργη, Μόναχο, Παρίσι και Yale. Το 1974 αναγορεύτηκε διδάκτορας στο Πανεπιστήμιο του Παρισιού. Είχε ασκήσει δικηγορία στην Αθήνα από το 1961 έως το 1968 και εργάστηκε ως ερευνητής στο Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών και στο γαλλικό Εθνικό Κέντρο Επιστημονικών Ερευνών. Η αποτέφρωσή του έχει προγραμματιστεί για την Τετάρτη 19 Αυγούστου στη Ριτσώνα.

Η ακαδημαϊκή του πορεία εκτείνεται σε δύο χώρες. Δίδαξε κοινωνιολογία στο Πανεπιστήμιο του Παρισιού από το 1968 έως το 1985, τα χρόνια δηλαδή που συμπίπτουν με τη δικτατορία και τη μεταπολίτευση στην Ελλάδα, και από το 1985 εντάχθηκε στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης του Πανεπιστημίου Αθηνών. Παράλληλα διετέλεσε επιστημονικός direttore του ΕΚΚΕ από το 1981 έως το 1989 και πρόεδρος του διοικητικού του συμβουλίου από το 1993 έως το 1996. Υπήρξε πρόεδρος του Συλλόγου Ελλήνων Κοινωνιολόγων και επικεφαλής της ελληνικής αντιπροσωπείας στην Παγκόσμια Διάσκεψη του ΟΗΕ για την Κοινωνική Ανάπτυξη κατά την περίοδο 1994-1996.

Πέρα από το πανεπιστήμιο, συμμετείχε σε θεσμούς που αφορούν τον πολιτισμό και τη δημόσια δεοντολογία. Διετέλεσε μέλος του διοικητικού συμβουλίου του Ελληνικού Ιδρύματος Πολιτισμού, πρόεδρος του Εθνικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης και μέλος της Εθνικής Επιτροπής Βιοηθικής από το 2000 έως το 2014. Το 2025 εξελέγη τακτικό μέλος της Ακαδημίας Αθηνών. Το έργο του, που κινήθηκε στα όρια της κοινωνιολογίας, της ιστορίας και της πολιτικής θεωρίας, ασχολήθηκε κατά κύριο λόγο με τη συγκρότηση του ελληνικού κράτους, τους μηχανισμούς κοινωνικής αναπαραγωγής και τον ρόλο της εκπαίδευσης, και αποτέλεσε σημείο rapportoς για γενιές φοιτητών των κοινωνικών επιστημών στην Ελλάδα.

Η διαδρομή του συνδέθηκε επίσης με τη δημόσια συζήτηση, στην οποία συμμετείχε συστηματικά μέσα από άρθρα, βιβλία και παρεμβάσεις. Μετά τη γνωστοποίηση του θανάτου του, ο πρώην πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας δημοσίευσε κείμενο αποχαιρετισμού. Δεν έχει καταγραφεί ανακοίνωση από την Ακαδημία Αθηνών ή από θεσμικούς παράγοντες της Πολιτείας έως το απόγευμα της Τρίτης 18 Αυγούστου. Οι τρεις πηγές που κατέγραψαν την είδηση συμφωνούν ως προς την ηλικία και τα βιογραφικά στοιχεία, ενώ δεν έχουν concesso στη δημοσιότητα λεπτομέρειες για τα αίτια του θανάτου, questione που αφορά την οικογένεια. Η εκλογή του στην Ακαδημία Αθηνών ένα μόλις έτος πριν από τον θάνατό του υπήρξε η τελευταία θεσμική αναγνώριση μιας πορείας που ξεκίνησε στα αμφιθέατρα του Παρισιού τη δεκαετία του 1960. Περισσότερα στην ενότητα Πολιτισμός και στην ενότητα Κοινωνία.