Κομμός: η πρώτη διαδρομή των χελωνακιών

Στην παραλία του Κομμού, στη νότια Κρήτη, καταγράφηκε το απόγευμα της Παρασκευής 7 Αυγούστου η πρώτη διαδρομή χελωνακιών Caretta caretta προς τη θάλασσα, μια σκηνή που δημοσιοποιήθηκε το Σάββατο 8 Αυγούστου και έκανε γρήγορα τον γύρο των ελληνικών μέσων. Εθελόντριες του Συλλόγου για την Προστασία της Θαλάσσιας Χελώνας ΑΡΧΕΛΩΝ άνοιξαν τη φωλιά και βοήθησαν τα πιο αδύναμα χελωνάκια που είχαν απομείνει στην άμμο να ξεκινήσουν τη διαδρομή τους προς το κύμα.

Η φωλιά δεν ήταν άγνωστη στους εθελοντές. Περίπου ογδόντα χελωνάκια είχαν ήδη βγει μόνα τους από την ίδια φωλιά λίγες νύχτες νωρίτερα, ακολουθώντας τη φυσική διαδικασία της εκκόλαψης. Όσα παρέμειναν εγκλωβισμένα ήταν τα πιο αδύναμα του συνόλου, εκείνα δηλαδή που δεν κατάφεραν να ανέβουν στην επιφάνεια με την πρώτη ομάδα. Το άνοιγμα της φωλιάς σε αυτή τη φάση αποτελεί τυπική πρακτική ελέγχου και διάσωσης, με στόχο να μη χαθούν τα υπολείμματα της γέννας.

Η μέθοδος που επέλεξαν οι εθελόντριες είναι εξίσου σημαντική με το ίδιο το γεγονός. Αντί να μεταφέρουν τα χελωνάκια στο νερό, άνοιξαν ένα αυλάκι στην άμμο ώστε τα τελευταία μέτρα να τα διανύσουν μόνα τους. Η κίνηση αυτή δεν είναι συμβολική: κατά τη διαδρομή προς τη θάλασσα τα νεογνά αποτυπώνουν τα χαρακτηριστικά της παραλίας, μια εγγραφή που τους επιτρέπει, χρόνια αργότερα, να επιστρέψουν στο ίδιο σημείο για ωοτοκία. Κάθε παράκαμψη αυτού του σταδίου υπονομεύει τον κύκλο αναπαραγωγής.

Ο ΑΡΧΕΛΩΝ πραγματοποιεί καθημερινές περιπολίες καταγραφής και προστασίας των φωλιών στον Κομμό, εντάσσοντας την παραλία σε ένα δίκτυο συστηματικής παρακολούθησης. Η ίδια η παραλία περιγράφεται ως ήσυχη και αδιαμόρφωτη, χωρίς ομπρέλες και ξαπλώστρες, χαρακτηριστικό που την καθιστά κατάλληλη για ωοτοκία σε μια ακτογραμμή όπου η τουριστική εκμετάλλευση έχει περιορίσει δραστικά τους διαθέσιμους βιότοπους. Η απουσία μόνιμων εγκαταστάσεων μειώνει τη συμπίεση της άμμου και τη φωτορύπανση.

Το τοπικό αποτύπωμα της σκηνής ήταν εμφανές. Λουόμενοι διαφορετικών εθνικοτήτων, γυναίκες, άνδρες και παιδιά, συγκεντρώθηκαν διακριτικά γύρω από τις εθελόντριες, παρακολουθώντας χωρίς να παρεμβαίνουν. Για τον δήμο Φαιστού και για τη νότια Κρήτη συνολικά, τέτοιες στιγμές λειτουργούν ως έμπρακτη απόδειξη ότι η προστασία ενός βιοτόπου και η τουριστική παρουσία μπορούν να συνυπάρξουν, εφόσον τηρούνται οι κανόνες απόστασης, ησυχίας και απουσίας τεχνητού φωτισμού τις κρίσιμες ώρες.

Αυτόπτης μάρτυρας του περιστατικού ήταν η δημοσιογράφος Πέλλα Λασηθιωτάκη, η οποία δημοσίευσε βίντεο και σχετική ανάρτηση, υλικό που αναπαρήχθη στη συνέχεια από τοπικά και πανελλαδικά μέσα. Δεν έχει ανακοινωθεί πόσα ακριβώς ήταν τα χελωνάκια που βοηθήθηκαν στη συγκεκριμένη επέμβαση, ούτε ο συνολικός αριθμός των φωλιών που παρακολουθούνται φέτος στην παραλία. Ανοιχτό παραμένει και το ερώτημα πόσες ακόμη εκκολάψεις αναμένονται μέσα στον Αύγουστο.

Η περίοδος εκκόλαψης στην Κρήτη συνεχίζεται τις επόμενες εβδομάδες, με τους εθελοντές να παραμένουν σε καθημερινή επιτήρηση των φωλιών. Οι επισκέπτες καλούνται να μη σκάβουν στην άμμο, να μην τοποθετούν αντικείμενα πάνω από σημασμένες φωλιές και να αποφεύγουν τη χρήση φακών ή φλας κοντά στην ακτή τις νυχτερινές ώρες. Κάθε τέτοια εκκόλαψη προσθέτει μια μικρή πιθανότητα επιστροφής, καθώς μόνο ελάχιστα από τα χελωνάκια θα φτάσουν στην ενήλικη ζωή.