Βρετανία-ΕΕ: Σχέδιο συμφωνίας για τα τρόφιμα πριν από τη Σύνοδο

Το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ευρωπαϊκή Ένωση συμφώνησαν σε σχέδιο κειμένου για την άρση μέρους των ελέγχων που επιβλήθηκαν μετά το Brexit στις εξαγωγές τροφίμων και γεωργικών προϊόντων, σύμφωνα με το BBC και τον Guardian. Το BBC ανέφερε ότι το σχέδιο 200 σελίδων για τη λεγόμενη συμφωνία SPS (υγειονομικά και φυτοϋγειονομικά μέτρα) κυκλοφόρησε στα κράτη-μέλη στις Βρυξέλλες, ώστε να εξεταστεί σε συνεδρίαση την Τετάρτη 4 Νοεμβρίου. Παράλληλα κυκλοφόρησαν σχέδια για το εμπόριο δικαιωμάτων εκπομπών και για πρόγραμμα κινητικότητας νέων, καθώς και σχέδιο κοινής δήλωσης 15 σελίδων για τους ηγέτες. Ο Guardian αναφέρει ότι η σύνοδος κορυφής θα γίνει στις 20 Νοεμβρίου.

Σύμφωνα με τις δύο πηγές, οι εξαγωγείς δεν θα χρειάζονται πλέον το κτηνιατρικό πιστοποιητικό υγείας κόστους 200 λιρών ούτε το φυτοϋγειονομικό πιστοποιητικό των 25 λιρών. Το BBC γράφει ότι θα μπορούν να ξαναρχίσουν οι εξαγωγές στην ΕΕ φρέσκων λουκάνικων, μπιφτεκιών, οστρακοειδών από βρετανικά ύδατα και πατατών σποράς. Σύμφωνα με το ίδιο μέσο, ενδέχεται να καταργηθούν επίσης τέλη επιθεωρητών, πιστοποιητικά βιολογικών προϊόντων και ορισμένα λιμενικά τέλη, ενώ θα επιστρέψουν τα διαβατήρια για κατοικίδια που ταξιδεύουν στην ΕΕ. Ως αντάλλαγμα, το Ηνωμένο Βασίλειο αναμένεται να δεσμευτεί ότι θα ακολουθεί τους ισχύοντες κανόνες της ΕΕ για το εμπόριο φυτών, ζώων και τροφίμων, διαδικασία που αποκαλείται «δυναμική ευθυγράμμιση».

Η βρετανική κυβέρνηση εκτιμά, όπως αναφέρει το BBC, ότι η οικονομία θα ωφεληθεί τελικά κατά 5,1 δισ. λίρες ετησίως, ενώ ο πρωθυπουργός Άντι Μπέρναμ δήλωσε στη σύνοδο των κρατών της Κοινοπολιτείας στην Αντίγκουα και Μπαρμπούντα ότι μια συμφωνία Ηνωμένου Βασιλείου-ΕΕ θα μπορούσε να προσθέσει έως 0,4% στο ΑΕΠ. Ο ίδιος δήλωσε ότι θέλει να επιτύχει «την καλύτερη δυνατή συμφωνία» για ανάπτυξη, για τους αγρότες και για την ελάφρυνση της γραφειοκρατίας. Ο Guardian σημειώνει ότι η συμφωνία για τα τρόφιμα αναμένεται να εφαρμοστεί στις αρχές του 2028, καθώς απαιτεί νομοθεσία στη βρετανική πλευρά. Υπάρχουν ακόμη ανοιχτά ζητήματα, ιδίως στο πρόγραμμα κινητικότητας νέων 18-30 ετών, όπου η ΕΕ ζητά οι φοιτητές της να σπουδάζουν σε βρετανικά πανεπιστήμια με τα τέλη των ντόπιων.

Οι αντιδράσεις στο Ηνωμένο Βασίλειο ποικίλλουν. Ο Τζον Γουόλς, επικεφαλής της εταιρείας Bio&Me, δήλωσε στο BBC ότι το σχέδιο ακούγεται «πραγματικά καλά νέα», καθώς η εταιρεία είχε σταματήσει να εξάγει γιαούρτια λόγω των χρεώσεων κτηνιάτρων. Η ηγέτιδα των Συντηρητικών Κέμι Μπέιντενοκ δήλωσε ότι η «δυναμική ευθυγράμμιση» θα ήταν κόκκινη γραμμή, ο εκπρόσωπος των Φιλελεύθερων Δημοκρατών Αλ Πίνκερτον χαρακτήρισε το σχέδιο «μπάλωμα, όχι λύση», και ο εκπρόσωπος του Reform UK Ρίτσαρντ Τάις προειδοποίησε ότι κάθε μορφή ευθυγράμμισης θα υπονόμευε την ανταγωνιστικότητα. Ο Guardian παραθέτει τον πρόεδρο της Εθνικής Ένωσης Αγροτών, Τομ Μπράντσο, που είχε επισημάνει νωρίτερα φέτος ότι οι εξαγωγές πουλερικών και αυγών έχουν μειωθεί κατά το ένα τρίτο από το Brexit.