Νότια Αφρική: Στις κάλπες για τις δημοτικές εκλογές

Οι πολίτες της Νότιας Αφρικής ψηφίζουν την Τετάρτη 4 Νοεμβρίου 2026 στις δημοτικές εκλογές, που θεωρούνται κρίση για το Αφρικανικό Εθνικό Κογκρέσο (ANC), το κόμμα που οδήγησε τη χώρα έξω από το καθεστώς της λευκής μειοψηφίας το 1994. Οι κάλπες άνοιξαν στις 07:00 τοπική ώρα και κλείνουν στις 21:00. Σύμφωνα με την Ανεξάρτητη Εκλογική Επιτροπή (IEC), όπως μεταδίδει το Al Jazeera με βάση τα AFP, AP και Reuters, έχουν εγγραφεί στους καταλόγους ρεκόρ 29,2 εκατομμυρίων εκλογέων, σε 23.696 εκλογικά τμήματα, ενώ πάνω από 1,4 εκατομμύρια ψήφισαν ήδη με ειδική ψηφοφορία τη Δευτέρα και την Τρίτη.

Οι ψηφοφόροι εκλέγουν τα συμβούλια των οκτώ μητροπολιτικών δήμων, 44 περιφερειακών και 205 τοπικών συμβουλίων, τα οποία στη συνέχεια επιλέγουν τους δημάρχους. Το ANC έπεσε για πρώτη φορά κάτω από το 50% σε δημοτικές εκλογές το 2021 και το 2024 έχασε την κοινοβουλευτική πλειοψηφία, οπότε συγκυβερνά με το κεντροδεξιό Δημοκρατικό Συνασπισμό (DA) και άλλα κόμματα. Οι δημοσκοπήσεις που επικαλείται το Al Jazeera δείχνουν ότι η στήριξη του ANC μπορεί να υποχωρήσει κάτω από 40%, ενώ η βρετανική εφημερίδα Guardian αναφέρει ότι οι μετρήσεις το φέρνουν κάτω από το ένα τρίτο των ψήφων, από 45,6% το 2021. Το ANC αναμένεται πάντως να παραμείνει το μεγαλύτερο κόμμα. Ο πρόεδρος Σίριλ Ραμαφόσα, στο εβδομαδιαίο ενημερωτικό του σημείωμα, αναγνώρισε ότι οι αποτυχίες των δήμων «συνέβαλαν στην πτώση της δημόσιας εμπιστοσύνης» στη δημοκρατική διακυβέρνηση.

Στο επίκεντρο βρίσκονται οι ελλείψεις υπηρεσιών. Το Guardian σημειώνει ότι το Γιοχάνεσμπουργκ, πόλη 4,8 εκατομμυρίων κατοίκων, αντιμετωπίζει έλλειψη νερού εδώ και πάνω από μία εβδομάδα, ενώ τον Οκτώβριο πάνω από 800 άνθρωποι νόσησαν από γαστρεντερική λοίμωξη λόγω μολυσμένου νερού στο Μπρονκχορστσπρούιτ, στα ανατολικά του Τσουάνε (Πρετόρια). Στο Γιοχάνεσμπουργκ, που είναι το μεγαλύτερο έπαθλο, το DA έχει βάλει υποψήφια την 75χρονη Χέλεν Ζίλε. Δημοσκόπηση του News24 που παραθέτει το Al Jazeera τη δίνει στο 36%, ποσοστό που θα την υποχρεώσει να αναζητήσει εταίρους, ενώ η ίδια δήλωσε στο AP ότι το ANC βρίσκεται «σε ελεύθερη πτώση». Ο Χέρμαν Ματσάμπα του ActionSA, με περίπου 10% στις δημοσκοπήσεις, έχει αποκλείσει συνεργασία μαζί της, σύμφωνα με το Guardian. Στο Ντέρμπαν (eThekwini) το κόμμα uMkhonto weSizwe (MK) του πρώην προέδρου Τζέικομπ Ζούμα διεκδικεί ισχυρό αποτέλεσμα, σε μια εκστρατεία όπου ήταν έντονο το αντιμεταναστευτικό θέμα.

Τα αποτελέσματα θα καθορίσουν και τη μετεκλογική συνεργασία των κομμάτων. Σύμφωνα με το Guardian, η εθνική ηγεσία του ANC είναι ανοιχτή σε συνεργασία με το DA στην επαρχία Γκαουτένγκ, ενώ τοπικά στελέχη φέρονται αντίθετα. Στους δήμους ήδη κυριαρχούν οι συμμαχικές διοικήσεις: 74 από τους 257 δήμους διοικούνταν με συνασπισμούς ή κυβερνήσεις μειοψηφίας τον Φεβρουάριο, κατά το Ινστιτούτο Στρατηγικού Στοχασμού Mapungubwe που παραθέτει το Al Jazeera. Η συμμετοχή μπορεί να αποτελέσει ζήτημα, αφού το 2021 ψήφισε μόλις το 46% των εγγεγραμμένων. Η αστυνομία έχει καταγράψει 21 υποθέσεις σχετικές με τις εκλογές από την Κυριακή, και η επαρχία KwaZulu-Natal έχει 165 τμήματα υψηλού κινδύνου. Τα τελικά αποτελέσματα αναμένονται την Κυριακή 8 Νοεμβρίου, σύμφωνα με το Al Jazeera, και θα επηρεάσουν τη μάχη διαδοχής του Ραμαφόσα στο συνέδριο του ANC τον Δεκέμβριο του 2027.