Καστελλόριζο: Νέο είδος γρύλου σε τεχνητή σήραγγα

Ένα είδος γρύλου που δεν είχε περιγραφεί ποτέ μέχρι σήμερα από την επιστήμη εντοπίστηκε σε τεχνητή σήραγγα στο Καστελλόριζο, σύμφωνα με δημοσίευμα της Δημοκρατικής της Ρόδου της Τρίτης 3 Νοεμβρίου 2026, το οποίο παραπέμπει σε επιστημονική μελέτη. Το νέο είδος ονομάστηκε Dolichopoda balrogi, με αναφορά στον Μπάλρογκ, το φλεγόμενο τέρας από τον «Άρχοντα των Δαχτυλιδιών» του Τζ. Ρ. Ρ. Τόλκιν. Η ταυτότητά του επιβεβαιώθηκε με εξέταση των μορφολογικών χαρακτηριστικών και με αναλύσεις DNA, ενώ η περιγραφή του δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Journal of Orthoptera Research.

Το Καστελλόριζο είναι ένα μικρό νησί, με μήκος περίπου έξι χιλιόμετρα και πλάτος τρία, στα νοτιοανατολικά της χώρας. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, οι βιολόγοι το παρακολουθούν εδώ και χρόνια λόγω της ασυνήθιστης ποικιλίας ασπόνδυλων οργανισμών που φιλοξενεί, όπως σκορπιοί, ισόποδα, θαμνοακρίδες και σκαθάρια. Για να μελετήσουν καλύτερα αυτή την πανίδα, μια ομάδα ερευνητών αποφάσισε να εξερευνήσει το μοναδικό χερσαίο σπήλαιο του νησιού. Διαπίστωσε όμως ότι δεν επρόκειτο για φυσικό σπήλαιο, αλλά για τεχνητή σήραγγα βάθους 25 μέτρων στις πλαγιές του όρους Βίγλα. Καθώς προχωρούσαν στο εσωτερικό της, οι ερευνητές παρατήρησαν πολυάριθμους γρύλους να κινούνται στους τοίχους, σε ένα σκοτεινό και υγρό περιβάλλον στο οποίο τα έντομα έμοιαζαν απόλυτα προσαρμοσμένα.

Για να ελέγξουν αν τα δείγματα ανήκαν σε γνωστό είδος, οι επιστήμονες εξέτασαν λεπτομερώς τα μορφολογικά τους χαρακτηριστικά και πραγματοποίησαν αναλύσεις DNA. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι επρόκειτο για είδος που δεν είχε καταγραφεί ποτέ πριν. Το D. balrogi έχει καφέ σώμα και ασυνήθιστα μακριά, κυρτά πόδια, τα οποία, όπως αναφέρεται, του επιτρέπουν να προσκολλάται με ασφάλεια σε κάθετες επιφάνειες και στην κάτω πλευρά προεξοχών, διευκολύνοντας την κίνησή του στους περιορισμένους χώρους του υπόγειου περιβάλλοντος. Ανήκει στο γένος Dolichopoda, που περιλαμβάνει γρύλους των σπηλαίων, οι οποίοι απαντώνται σε περιοχές της νότιας Ευρώπης και της ανατολικής Μεσογείου. Με τη νέα ανακάλυψη το γένος αριθμεί 68 αναγνωρισμένα είδη, από τα οποία τα 51 απαντώνται στην Ελλάδα. Παρά το όνομά του, το έντομο είναι ακίνδυνο.

Οι ερευνητές θεωρούν απαραίτητη τη συνέχιση της έρευνας, ώστε να διαπιστωθεί αν το είδος υπάρχει και σε άλλα σημεία του Καστελλόριζου ή αν περιορίζεται στη συγκεκριμένη σήραγγα. Οι συγγραφείς της μελέτης επισημαίνουν ότι θα πρέπει να γίνει «μια πιο λεπτομερής και εξειδικευμένη έρευνα στα σπήλαια του νησιού» και ότι θα ήταν χρήσιμο να εξεταστούν πιθανά μέτρα διαχείρισης και προστασίας. Ο λόγος είναι ότι τα ζώα που ζουν σε σπήλαια συχνά περιορίζονται σε πολύ μικρές περιοχές, κάποια μάλιστα σε ένα μόνο σπήλαιο ή σύστημα υπόγειων διαδρόμων, και αλλαγές στην υγρασία, τη θερμοκρασία ή τη φυσική διαμόρφωση του χώρου θα μπορούσαν να απειλήσουν τους πληθυσμούς τους. Ο ερευνητής Κωνσταντίνος Καλαεντζής δήλωσε ότι τέτοια ευρήματα υπενθυμίζουν πως οι ανακαλύψεις νέων ειδών δεν περιορίζονται σε απομακρυσμένα τροπικά δάση ή στα βάθη των ωκεανών.