ΥΠΠΟ: 330.000 ευρώ για τη ρωμαϊκή έπαυλη Κεφαλονιάς

Σε έργα προστασίας και ανάδειξης της ρωμαϊκής έπαυλης της Αγίας Ευφημίας στην Κεφαλονιά προχωρά το Υπουργείο Πολιτισμού, μέσω της Εφορείας Αρχαιοτήτων Κεφαλληνίας και Ιθάκης. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει την κατασκευή στέγαστρου προστασίας πάνω από το μνημείο, τη δημιουργία εξέδρας θέασης με πρόσβαση για άτομα με αναπηρία, καθώς και τη συντήρηση των ψηφιδωτών δαπέδων και των λιθοδομών. Πρόκειται για παρέμβαση που στοχεύει τόσο στη διάσωση του αρχαιολογικού καταλοίπου όσο και στην απόδοσή του στους επισκέπτες.

Η χρηματοδότηση του έργου ανέρχεται σε 330.000 ευρώ και προέρχεται από το Περιφερειακό Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Ιόνιοι Νήσοι» του ΕΣΠΑ 2021-2027. Το στέγαστρο αποτελεί τον πυρήνα της παρέμβασης, καθώς τα ψηφιδωτά δάπεδα είναι ιδιαίτερα ευάλωτα στη βροχή, στην υγρασία και στις έντονες θερμοκρασιακές μεταβολές. Η εξέδρα θέασης, με ράμπες και διαμορφωμένη διαδρομή, επιτρέπει στους επισκέπτες να παρατηρούν το μνημείο χωρίς να πατούν επάνω στις αρχαίες επιφάνειες, περιορίζοντας τη φθορά από τη διέλευση.

Η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, αναφερόμενη στο έργο, σημείωσε ότι «ο αρχαιολογικός χώρος καθίσταται ασφαλής, λειτουργικός και προσβάσιμος σε όλους τους επισκέπτες». Η δήλωση συνοψίζει τη λογική της παρέμβασης, η οποία συνδυάζει τη συντήρηση με τη διαχείριση της επισκεψιμότητας. Η υλοποίηση ανατίθεται στην αρμόδια Εφορεία Αρχαιοτήτων, η οποία έχει την ευθύνη για τα μνημεία της Κεφαλονιάς και της Ιθάκης και παρακολουθεί την κατάσταση διατήρησης των ψηφιδωτών, που απαιτούν εξειδικευμένη εργασία και σταθερές συνθήκες.

Η έπαυλη χρονολογείται από τον 2ο έως τον 4ο αιώνα μετά Χριστόν και αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα ρωμαϊκής αγροικίας του Ιονίου. Η κάτοψή της έχει σχήμα «Π», με κεντρικό αίθριο γύρω από το οποίο αναπτύσσονται οι χώροι, ενώ σώζονται δύο ψηφιδωτά δάπεδα. Η πρώτη ανασκαφή πραγματοποιήθηκε στα τέλη της δεκαετίας του 1950 από τον αρχαιολόγο Βασίλειο Καλλιπολίτη. Το μνημείο συνδέεται με μια περίοδο κατά την οποία τα Ιόνια νησιά αποτελούσαν σημαντικό σταθμό στους θαλάσσιους δρόμους της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας.

Για την τοπική κοινωνία, η αναβάθμιση του χώρου σημαίνει ότι ένα μνημείο που μέχρι σήμερα παρέμενε δυσπρόσιτο ή ελάχιστα προβεβλημένο αποκτά υποδομές υποδοχής κοινού. Η Αγία Ευφημία είναι παραθαλάσσιος οικισμός με έντονη θερινή κίνηση, οπότε η λειτουργία ενός οργανωμένου αρχαιολογικού χώρου μπορεί να προσφέρει εναλλακτική επιλογή επίσκεψης πέρα από τις παραλίες. Η σύνδεση του πολιτισμού με τον τουρισμό αποτελεί σταθερή επιδίωξη των τελευταίων ετών στα νησιά του Ιονίου.

Η πρόβλεψη για πρόσβαση ατόμων με αναπηρία αποτελεί στοιχείο που έχει ζητηθεί επανειλημμένα από φορείς προσβασιμότητας, καθώς πολλοί αρχαιολογικοί χώροι της χώρας παραμένουν δύσκολοι ή αδύνατοι στην επίσκεψη για άτομα με κινητικά προβλήματα. Δεν έχει ανακοινωθεί χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης των εργασιών ούτε ημερομηνία κατά την οποία ο χώρος θα ανοίξει για το κοινό. Επίσης δεν έχει διευκρινιστεί αν θα προβλεφθεί εισιτήριο ή ωράριο λειτουργίας μετά την ολοκλήρωση του έργου.

Το επόμενο στάδιο αφορά τη δημοπράτηση και εκτέλεση των εργασιών από την Εφορεία Αρχαιοτήτων, με τις παρεμβάσεις συντήρησης να απαιτούν προσεκτικό χειρισμό των ψηφιδωτών επιφανειών. Η εμπειρία από αντίστοιχα έργα δείχνει ότι η τοποθέτηση στέγαστρου συνήθως προηγείται, ώστε οι εργασίες συντήρησης να γίνουν σε προστατευμένο περιβάλλον. Η πορεία του έργου θα φανεί στις επόμενες ανακοινώσεις του Υπουργείου Πολιτισμού, το οποίο υλοποιεί παράλληλα σειρά παρεμβάσεων σε μνημεία των Ιονίων Νήσων.