Μύκονος-Κουφονήσι: «Μπλόκο» σε δύο ξενοδοχεία

Δύο ξενοδοχειακές επενδύσεις στις Κυκλάδες, μία στην Άνω Μερά της Μυκόνου και μία στο Άνω Κουφονήσι, δεν έλαβαν την έγκριση των αρμόδιων υπηρεσιών του Υπουργείου Πολιτισμού, σύμφωνα με ρεπορτάζ του Tornos News που αναπαρήγαγε το naxostimes.gr τη Δευτέρα 28 Σεπτεμβρίου 2026. Οι δύο υποθέσεις αφορούν διαφορετικά ζητήματα πολεοδομικής και αρχαιολογικής φύσης, με κοινό παρονομαστή την προστασία πολιτιστικών και αρχαιολογικών στοιχείων του τοπίου των μικρότερων και πιο ευάλωτων προορισμών των Κυκλάδων.

Στην Άνω Μερά Μυκόνου δεν εγκρίθηκε η αρχιτεκτονική μελέτη για την ανέγερση διώροφου ξενοδοχείου με υπόγειο στη θέση «Μαντού Κουκουλού». Καθοριστικό στοιχείο για την απόφαση στάθηκε η γειτνίαση του σχεδιαζόμενου κτιρίου με τον προστατευόμενο μεταβυζαντινό ναό του Αγίου Ονουφρίου, με τον οποίο κρίθηκε πως βρίσκεται σε άμεση οπτική επαφή και τον οποίο θα παρέβλαπτε. Η αρχιτεκτονική πρόταση θεωρήθηκε επίσης ασύμβατη με την ιδιαίτερη φυσιογνωμία της Άνω Μεράς, χαρακτηρισμένου παραδοσιακού οικισμού, καθώς και με τις προβλέψεις της νομοθεσίας για την προστασία του. Για την υπόθεση είχαν προηγηθεί αυτοψία της Εφορείας Αρχαιοτήτων Κυκλάδων και ομόφωνη γνωμοδότηση του Τοπικού Συμβουλίου Μνημείων Νοτίου Αιγαίου, στοιχεία που βάρυναν στην τελική κρίση της υπηρεσίας. Η αρμόδια υπηρεσία δεν ακύρωσε οριστικά την επένδυση, αλλά ζητά την υποβολή νέας αρχιτεκτονικής μελέτης που θα λαμβάνει υπόψη τόσο την παραδοσιακή αρχιτεκτονική της Άνω Μεράς όσο και την ισχύουσα νομοθεσία προστασίας του οικισμού.

Στο Άνω Κουφονήσι, στις Μικρές Κυκλάδες, δεν εγκρίθηκε η αναθεώρηση οικοδομικής άδειας για ξενοδοχείο 4 αστέρων στη θέση «Πάνω Μέρη», εκτός οικισμού. Η νέα αρχιτεκτονική πρόταση περιλάμβανε εκτεταμένους υπόγειους χώρους, πισίνα, πέργκολες μεγάλης επιφάνειας και διακοσμητικά στοιχεία νερού, τα οποία κατά την αρμόδια υπηρεσία του Υπουργείου Πολιτισμού θα αλλοίωναν και θα υποβάθμιζαν περαιτέρω, σε σύγκριση με την προηγούμενη μελέτη, το περιβάλλον του αρχαιολογικού χώρου. Στην υπόθεση προστέθηκε και ζήτημα οικοδομησιμότητας του ακινήτου: σύμφωνα με τα στοιχεία της απόφασης, το αγροτεμάχιο εμφανίζεται στα τοπογραφικά διαγράμματα να εφάπτεται σε αγροτική οδό, χωρίς όμως να έχει προσκομιστεί απόφαση αρμόδιου κρατικού οργάνου που να αναγνωρίζει την οδό ως ικανή να προσδώσει οικοδομησιμότητα στο ακίνητο, το οποίο βρίσκεται εντός κηρυγμένου αρχαιολογικού χώρου.

Και οι δύο αποφάσεις αναδεικνύουν την ένταση ανάμεσα στην τουριστική επενδυτική πίεση και την προστασία παραδοσιακών οικισμών και αρχαιολογικών χώρων στις μικρότερες περιοχές των Κυκλάδων, όπου η οικοδομική δραστηριότητα παρακολουθείται στενά από τις αρμόδιες υπηρεσίες. Στην περίπτωση της Μυκόνου, η υπόθεση παραμένει τεχνικά ανοιχτή, καθώς οι επενδυτές μπορούν να επανέλθουν με αναθεωρημένη αρχιτεκτονική μελέτη που θα σέβεται τον χαρακτήρα της Άνω Μεράς. Στο Κουφονήσι, το ζήτημα της οικοδομησιμότητας του οικοπέδου προσθέτει μια επιπλέον νομική εκκρεμότητα πέρα από το αρχαιολογικό σκέλος, η οποία θα κρίνει σε μεγάλο βαθμό αν και με ποιους όρους θα μπορούσε να επανασχεδιαστεί η επένδυση στο νησί.