Ρέθυμνο: προειδοποίηση Λέκκα για πλημμύρες

Την ώρα που το νότιο Ρέθυμνο μετρά ακόμη τις πληγές του από τη μεγάλη πυρκαγιά, ένας νέος κίνδυνος προδιαγράφεται για τους επόμενους μήνες: οι πλημμύρες και οι κατολισθήσεις που απειλούν τις καμένες πλαγιές με τις πρώτες φθινοπωρινές βροχές. Το «καμπανάκι» έκρουσε ο πρόεδρος του Οργανισμού Αντισεισμικού Σχεδιασμού και Προστασίας (ΟΑΣΠ), καθηγητής Δυναμικής Τεκτονικής και Εφαρμοσμένης Γεωλογίας Ευθύμιος Λέκκας, ο οποίος, μιλώντας στο ΕΡΤnews, εξήγησε ότι η καταστροφή της βλάστησης αλλάζει ριζικά την υδρολογική συμπεριφορά του εδάφους: χωρίς το φυτικό «φίλτρο» που συγκρατεί το νερό, ακόμη και βροχόπτωση μέτριας έντασης μπορεί να προκαλέσει έντονη επιφανειακή απορροή, διάβρωση και μεταφορά φερτών υλικών προς τα κατάντη.

Ιδιαίτερη προσοχή, κατά τον κ. Λέκκα, απαιτούν οι μικρές λεκάνες απορροής του νότιου Ρεθύμνου — τα σύντομα, απότομα ρέματα που κατεβαίνουν από τα καμένα υψώματα προς τους οικισμούς και το Λιβυκό. Σε τέτοιες λεκάνες, ο χρόνος συγκέντρωσης του νερού είναι ελάχιστος, που σημαίνει ότι μια καταιγίδα μπορεί να μετατραπεί σε πλημμυρικό κύμα με λάσπη και φερτά μέσα σε λίγα λεπτά, χωρίς ουσιαστικό περιθώριο προειδοποίησης. Ο πρόεδρος του ΟΑΣΠ ζήτησε να προχωρήσουν άμεσα, πριν από τα πρωτοβρόχια, η αξιολόγηση της κατάστασης των υπόγειων υδάτων, τα αντιδιαβρωτικά και αντιπλημμυρικά έργα στις πλαγιές — κορμοδέματα, κλαδοπλέγματα και αναβαθμούς — καθώς και οι παρεμβάσεις στα ρέματα, με αυστηρά επιστημονικά κριτήρια και όχι αποσπασματικά.

Ως προειδοποιητικό παράδειγμα, ο κ. Λέκκας επικαλέστηκε την περίπτωση της Κινέτας: παρά τα έργα που ακολούθησαν την πυρκαγιά του 2018, οι βροχές του επόμενου χειμώνα προκάλεσαν εκτεταμένες πλημμύρες, δείχνοντας ότι ο χρόνος και η ποιότητα των παρεμβάσεων είναι εξίσου κρίσιμα με την ίδια την απόφαση να γίνουν. Για το νότιο Ρέθυμνο, όπου η φωτιά κατέκαψε δεκάδες χιλιάδες στρέμματα σε επικλινή εδάφη πάνω από κατοικημένες ζώνες, το χρονικό περιθώριο είναι στενό: από τον Οκτώβριο, οι πρώτες οργανωμένες βροχοπτώσεις είναι στατιστικά βέβαιες, και κάθε εβδομάδα καθυστέρησης στα έργα μειώνει την προστασία των οικισμών.

Η προειδοποίηση του ΟΑΣΠ έρχεται την ώρα που στον Δήμο Ρεθύμνου ξεκινούν οι αυτοψίες των κλιμακίων για την κρατική αρωγή στους πυρόπληκτους — μια διαδικασία που αφορά τα κτήρια, όχι όμως τα εδάφη και τα ρέματα, για τα οποία αρμόδιες είναι η Περιφέρεια Κρήτης και οι δασικές υπηρεσίες. Το ζητούμενο των επόμενων εβδομάδων είναι, επομένως, διπλό: να αποζημιωθούν γρήγορα όσοι επλήγησαν, αλλά και να θωρακιστούν οι καμένες πλαγιές πριν το πρώτο φθινοπωρινό μέτωπο κακοκαιρίας δοκιμάσει τις αντοχές μιας ήδη τραυματισμένης περιοχής.