Ανώγεια: 82 χρόνια από το Τρίτο Ολοκαύτωμα

Με επετειακές εκδηλώσεις τιμήθηκαν την Πέμπτη 13 Αυγούστου στα Ανώγεια τα 82 χρόνια από το Τρίτο Ολοκαύτωμα του οικισμού. Πρόκειται, όπως χαρακτηρίζεται, για την πιο σκληρή και βίαιη καταστροφή που υπέστη ο τόπος στις 13 Αυγούστου 1944 από τα ναζιστικά στρατεύματα κατοχής. Στις εκδηλώσεις παρέστη ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης. Παρόντες ήταν επίσης βουλευτές, ο περιφερειάρχης Κρήτης Σταύρος Αρναουτάκης και εκπρόσωποι της τοπικής αυτοδιοίκησης. Η επέτειος τηρείται κάθε χρόνο με σταθερό τελετουργικό.

Το πρόγραμμα ξεκίνησε στις 11:00 στον Ιερό Ναό Αγίου Ιωάννη, με την άφιξη των επισήμων και τη δοξολογία. Ακολούθησε επιμνημόσυνη δέηση στο Ηρώο, στην πλατεία «Αρμί», χοροστατούντος του Μητροπολίτη Ρεθύμνης και Αυλοποτάμου Προδρόμου. Η επίσημη ομιλία είχε τίτλο «Ανώγεια: Το αύριο που άνθισε πάνω στις στάχτες του χθες» και εκφωνήθηκε από την οικονομολόγο Δέσποινα Σαλούστρου. Ακολούθησαν κατάθεση στεφάνων, ενός λεπτού σιγή και ο Εθνικός Ύμνος. Την τελετή έκλεισε απόσπασμα από το τραγούδι «Ω, Παναγιά μου Ανωγειανή» της Ειρήνης Αναγνωστάκη, από τον Γιώργη Βρέντζο.

Ο δήμαρχος Ανωγείων Σωκράτης Κεφαλογιάννης τοποθέτησε την επέτειο στο πλαίσιο της συλλογικής μνήμης. «Τα Ανώγεια δεν είναι απλώς ένας τόπος με βαρύ ιστορικό φορτίο», ανέφερε. «Είναι ένας τόπος που μετουσίωσε τον πόνο σε πολιτισμό, την καταστροφή σε δημιουργία, και τη μνήμη σε ευθύνη. Η 13η Αυγούστου είναι ημέρα καθαρής μνήμης και εθνικής αυτογνωσίας». Η δήλωση αποτυπώνει τον τρόπο με τον οποίο η τοπική κοινωνία διαχειρίζεται το ιστορικό βάρος.

Τοποθέτηση έκανε και ο περιφερειάρχης Κρήτης Σταύρος Αρναουτάκης, ο οποίος σημείωσε ότι «τα Ανώγεια μας δείχνουν τον δρόμο απέναντι στον φόβο και τον αυταρχισμό». Η αναφορά συνδέει το ιστορικό γεγονός με σύγχρονα διακυβεύματα. Η Περιφέρεια Κρήτης συμμετέχει σταθερά στις επετειακές εκδηλώσεις του νησιού. Οι εκδηλώσεις μνήμης για τα ολοκαυτώματα κρητικών οικισμών πραγματοποιούνται σε διάφορες περιοχές κατά τους καλοκαιρινούς μήνες. Οι περισσότερες συμπίπτουν με τις ημερομηνίες των αντίστοιχων γεγονότων.

Το Ολοκαύτωμα των Ανωγείων του 1944 αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα γεγονότα της περιόδου της Κατοχής στην Κρήτη. Ο οικισμός καταστράφηκε ολοσχερώς και ο πληθυσμός του εκτοπίστηκε. Η ανοικοδόμηση που ακολούθησε μετά τον πόλεμο άλλαξε τη μορφή του χωριού. Τα Ανώγεια διατήρησαν ωστόσο ισχυρή πολιτιστική ταυτότητα, με έντονη παρουσία στη μουσική και στην παράδοση του νησιού. Η μνήμη του γεγονότος αποτελεί κεντρικό στοιχείο της τοπικής αυτοσυνειδησίας.

Οι επετειακές εκδηλώσεις εντάσσονται σε ένα ευρύτερο ημερολόγιο μνήμης που τηρείται στην Κρήτη. Στον Αποκόρωνα, για παράδειγμα, έχει προγραμματιστεί για την Κυριακή 16 Αυγούστου εκδήλωση μνήμης για τα θύματα του Σπηλαίου Κρυονερίδας. Οι εκδηλώσεις αυτές διοργανώνονται συνήθως από τους δήμους σε συνεργασία με τοπικούς συλλόγους. Η συμμετοχή κυβερνητικών και περιφερειακών παραγόντων είναι συνήθης. Η φετινή παρουσία του αντιπροέδρου της κυβέρνησης έδωσε ιδιαίτερη βαρύτητα στην τελετή.

Το Creta Today θα καλύψει και τις υπόλοιπες εκδηλώσεις μνήμης της περιόδου. Περισσότερα από το Ρέθυμνο στη σελίδα Ρέθυμνο. Οι εκδηλώσεις πραγματοποιήθηκαν σε ημέρα κατά την οποία ολόκληρο το νησί βρισκόταν σε υψηλό κίνδυνο πυρκαγιάς. Το πρόγραμμα δεν επηρεάστηκε από τις καιρικές συνθήκες. Οι τοπικοί φορείς ευχαρίστησαν τους παρευρισκόμενους για τη συμμετοχή.