Ηράκλειο: Ερευνητικό σκάφος για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου

Το γαλλικής σημαίας ερευνητικό σκάφος «ABEILLE MARENGO» αναμένεται να καταπλεύσει στο λιμάνι του Ηρακλείου την Τρίτη 27 Οκτωβρίου 2026, σύμφωνα με δημοσίευμα της Νέας Κρήτης της 25ης Οκτωβρίου. Το πλοίο είχε αναχωρήσει από τη Νάπολη της Ιταλίας την Παρασκευή 23 Οκτωβρίου με προορισμό την Κρήτη, όπως μετέδωσε το in.gr την ίδια ημέρα, επικαλούμενο εκτιμήσεις του Marine Traffic για την άφιξη. Το Ηράκλειο είναι ο πρώτος σταθμός του σκάφους, πριν από τις έρευνες στον βυθό που αφορούν τη μελλοντική ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας και Κύπρου, γνωστή ως Great Sea Interconnector (GSI). Σύμφωνα με το in.gr, το Λιμενικό Σώμα έχει ήδη δώσει τις απαραίτητες εγκρίσεις για την είσοδο του σκάφους στα χωρικά ύδατα.

Το καλώδιο έχει ανατεθεί από τον ΑΔΜΗΕ στη γαλλική εταιρεία Nexans, η οποία αναλαμβάνει την κατασκευή και την τοποθέτησή του. Η Nexans, όπως αναφέρει το in.gr, ανέθεσε τις προκαταρκτικές ωκεανογραφικές και βυθομετρικές έρευνες στην Next Geosolutions Europe SpA. Τα στοιχεία του έργου, που παραθέτουν και τα δύο δημοσιεύματα, έχουν ως εξής: το συνολικό μήκος με τα υποθαλάσσια και τα χερσαία καλώδια φτάνει τα 1.208 χιλιόμετρα, εκ των οποίων τα 898 αφορούν τη διαδρομή Κρήτης–Κύπρου. Η ισχύς είναι 1.000 MW, η τάση 500 kV, τα βάθη τοποθέτησης φτάνουν έως τα 3.000 μέτρα και ο εκτιμώμενος προϋπολογισμός ανέρχεται σε περίπου 1,9 δισ. ευρώ. Η Νέα Κρήτη προσθέτει ότι πρόκειται για έργο κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος, ότι έχει εξασφαλιστεί χρηματοδοτική στήριξη της ΕΕ ύψους 680 εκατ. ευρώ και ότι έχει κατατεθεί αίτημα στην Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων. Το in.gr υπενθυμίζει ότι οι έρευνες στη διαδρομή είχαν ανασταλεί πριν από δύο χρόνια έπειτα από τουρκικές πιέσεις.

Στο Ηράκλειο, τα δημοσιεύματα δεν αναφέρουν περιορισμούς στο λιμάνι ούτε αλλαγές στην καθημερινότητα. Η άφιξη του σκάφους είναι το πρώτο βήμα πριν από τις έρευνες, οι οποίες αφορούν τον βυθό της θάλασσας. Διαφορά ανάμεσα στις πηγές υπάρχει ως προς το σημείο εκκίνησης των εργασιών. Η Νέα Κρήτη, επικαλούμενη το ΟΤ, αναφέρει ότι οι έρευνες σχεδιάζεται να ξεκινήσουν από τη θαλάσσια περιοχή νοτιοανατολικά της Καρπάθου και να επεκταθούν προς την Κύπρο, έως το όριο των 12 ναυτικών μιλίων από τις ακτές της Κύπρου. Το in.gr, αντίθετα, τοποθετεί το πεδίο των ερευνών ανάμεσα στη θαλάσσια περιοχή της Κορακιάς, στον νομό Ηρακλείου, και την Κύπρο. Στα δημοσιεύματα δεν υπάρχει στοιχείο που να συμβιβάζει τις δύο εκδοχές, ενώ το τελικό σημείο εκκίνησης δεν μπορεί να θεωρηθεί δεδομένο πριν από την έκδοση της NAVTEX.

Το επόμενο βήμα είναι η έκδοση NAVTEX για τις βυθομετρικές εργασίες, χωρίς την οποία οι έρευνες δεν μπορούν να ξεκινήσουν. Η Νέα Κρήτη την αναμένει μέσα στις επόμενες ημέρες, ενώ το in.gr, στο δημοσίευμα της 23ης Οκτωβρίου, έκανε λόγο για τις επόμενες εβδομάδες. Παράλληλα, νοτιοανατολικά της Κρήτης εργάζεται το ερευνητικό σκάφος «KOBI RUEGG» για το τηλεπικοινωνιακό καλώδιο οπτικών ινών East Med Corridor (EMC), που θα συνδέει την Ασία με την Ευρώπη μέσω Σιγκαπούρης, Σαουδικής Αραβίας, Ισραήλ, Κύπρου και Ελλάδας. Η περιοχή των εργασιών περιλαμβάνεται στην οριοθέτηση που διεκδικεί το τουρκολιβυκό μνημόνιο, και είχαν προηγηθεί ελληνική NAVTEX και τουρκική αντι-NAVTEX. Σύμφωνα με τη Νέα Κρήτη, οι εργασίες προχωρούν μέχρι στιγμής χωρίς καταγεγραμμένη ένταση, λίγες ημέρες μετά την ανακοίνωση της Βουλής των Αντιπροσώπων της ανατολικής Λιβύης για επικύρωση του μνημονίου.