Τυμπάκι: Τι εξετάζεται για τη λειψυδρία στη Μεσαρά

Ημερίδα για τη διαχείριση της λειψυδρίας πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή 23 Οκτωβρίου 2026 στο Ηράκλειο, στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού έργου TRANSCEND («Μεταρρυθμιστική και Εύρωστη Προσαρμογή στη Λειψυδρία και την Κλιματική Αλλαγή κάτω από Συνθήκες Βαθιάς Αβεβαιότητας»). Το έργο υλοποιείται στο πρόγραμμα Horizon Europe και η Περιφέρεια Κρήτης συμμετέχει ως εταίρος, σύμφωνα με ανακοίνωση της Περιφέρειας και δημοσιεύματα της Πατρίδας και της Νέας Κρήτης της 26ης Οκτωβρίου 2026. Παρουσιάστηκαν τα αποτελέσματα του μοντέλου υδατικών πόρων WEAP και οικονομικών μοντέλων που συνδέουν τη διαθεσιμότητα του νερού με τις επιλογές καλλιεργειών και το εισόδημα των αγροτικών εκμεταλλεύσεων, με έμφαση στην περιοχή του Τυμπακίου.

Στην ημερίδα παρουσιάστηκαν επίσης δορυφορικά δεδομένα σε συνδυασμό με μηχανική μάθηση, για τη χαρτογράφηση των αρδευόμενων και μη αρδευόμενων ελαιώνων. Παράλληλα χρησιμοποιήθηκε διαδραστική προσομοίωση, το «Serious Game», με την οποία δοκιμάζονται σενάρια διαχείρισης του νερού. Τα αποτελέσματα παρουσίασε ο Δρ. Μαρίνος Κριτσωτάκης, Γενικός Διευθυντής Βιώσιμης Ανάπτυξης της Περιφέρειας Κρήτης, ενώ συμμετείχαν και οι Φώτης Πανταζόγλου και Μαρία Στειακάκη από την Περιφέρεια. Τα ίδια αποτελέσματα παρουσιάστηκαν και στην Επιτροπή Περιβάλλοντος της Περιφέρειας. Σύμφωνα με τη Νέα Κρήτη, ο προϋπολογισμός του TRANSCEND είναι 5,3 εκατ. ευρώ, από τα οποία τα 4,3 εκατ. προέρχονται από την Ευρωπαϊκή Ένωση, και συμμετέχουν 15 εταίροι από 10 χώρες.

Για τους παραγωγούς της Μεσαράς, το ζήτημα είναι άμεσα πρακτικό, καθώς αφορά το πόσο νερό θα υπάρχει για άρδευση. Σύμφωνα με τη Νέα Κρήτη, στην περιοχή του Τυμπακίου υπάρχουν περίπου 3.500 στρέμματα θερμοκηπίων, 1.000 στρέμματα υπαίθριων λαχανικών και ελαιώνες με περίπου 33.000 αρδευόμενα και 45.000 μη αρδευόμενα στρέμματα. Οι επιλογές που αναφέρει η εφημερίδα ότι εξετάζονται είναι η ελλειμματική άρδευση σε ξηρά έτη, η συλλογή βρόχινου νερού από τα θερμοκήπια, η στροφή σε καλλιέργειες με μικρότερες ανάγκες σε νερό, η μεταφορά νερού από τη λεκάνη του Πλατύ, οι ψηφιακοί υδρομετρητές και η επαναχρησιμοποίηση επεξεργασμένων λυμάτων. Πρόκειται για επιλογές υπό εξέταση και όχι για αποφάσεις. Για τα τοπικά έργα νερού στον νότο του νομού, δείτε και τη νέα γεώτρηση στον Κερατόκαμπο Βιάννου.

Το έργο ολοκληρώνεται επίσημα τον Δεκέμβριο του 2026. Από τις πληροφορίες που δημοσιεύθηκαν δεν προκύπτει ποιες από τις επιλογές θα προχωρήσουν, με ποιο κόστος ή με ποιο χρονοδιάγραμμα. Σύμφωνα με την Περιφέρεια, στόχος της ημερίδας ήταν να φανεί πώς τα εργαλεία αυτά μπορούν να στηρίξουν τεκμηριωμένες αποφάσεις από τις αρμόδιες υπηρεσίες. Οι παραγωγοί δεν έχουν ακόμη επίσημη καθοδήγηση για αλλαγές στις καλλιέργειες ή στον τρόπο άρδευσης. Το επόμενο στάδιο είναι η αξιοποίηση των αποτελεσμάτων από τους αρμόδιους φορείς, και οι όποιες αποφάσεις αναμένεται να ανακοινωθούν από την Περιφέρεια και τους τοπικούς φορείς.