Πολωνία: Σύγκρουση Ναβρότσκι–Τουσκ για το Συνταγματικό Δικαστήριο

Μια σύγκρουση για τον έλεγχο του Συνταγματικού Δικαστηρίου της Πολωνίας κλιμακώθηκε το βράδυ της Παρασκευής 30 Οκτωβρίου 2026. Σύμφωνα με το Anadolu, στην ιστοσελίδα του δικαστηρίου εμφανίστηκαν διαταγές που απομάκρυναν προσωρινά από τα καθήκοντά τους τον πρόεδρο, Μπογκντάν Σβιεντσκόφσκι (Bogdan Swieczkowski), και τον αντιπρόεδρο, Μπαρτλομιέι Σοχάνσκι (Bartlomiej Sochanski). Ο επίσημος λογαριασμός του δικαστηρίου στο X απέρριψε την απόφαση ως παράνομη, υποστήριξε ότι οι δύο παραμένουν στα καθήκοντά τους και χαρακτήρισε την απόπειρα πραξικόπημα. Η δικαστής Άννα Κόρβιν-Πιοτρόφσκα (Anna Korwin-Piotrowska) δήλωσε ότι εκείνη διέταξε τους δύο να σταματήσουν να ασκούν καθήκοντα, και είπε στην τηλεόραση TVP Info ότι επτά δικαστές βρίσκονταν μέσα στο κτίριο και ότι αστυνομικοί δεν είχαν εισέλθει.

Η αστυνομία της Βαρσοβίας δήλωσε ότι οι αστυνομικοί στάλθηκαν έπειτα από πληροφορίες για πιθανές απειλές κατά δικαστών και προσωπικού και για κίνδυνο διατάραξης της δημόσιας τάξης, και διέψευσε ότι εισέβαλε στο δικαστήριο. Κατά τις ίδιες αρχές, τρία άτομα συνελήφθησαν επειδή φέρονται να σκαρφάλωσαν στον φράχτη, ενώ αντικείμενα εκτοξεύθηκαν κατά των αστυνομικών. Ο πρόεδρος Καρόλ Ναβρότσκι διέκοψε επίσημη επίσκεψη στη Σενεγάλη, ενώ το αεροπλάνο του βρισκόταν πάνω από τη νότια Ισπανία, και επέστρεψε στη Βαρσοβία. «Σε μια τέτοια στιγμή ο πρόεδρος πρέπει να είναι στην Πολωνία», έγραψε στο X. Το Euronews αναφέρει ότι προσπάθησε να εισέλθει στο κτίριο του δικαστηρίου και ότι η αντιπαράθεση μεταδόθηκε ζωντανά στην τηλεόραση.

Στη βάση της κρίσης βρίσκεται η διαφωνία για το ποιοι δικαιούνται να συμμετέχουν στο δικαστήριο. Σύμφωνα με το Anadolu, η Βουλή εξέλεξε φέτος την Κόρβιν-Πιοτρόφσκα και άλλους δικαστές, αλλά ο Ναβρότσκι αρνήθηκε να παραλάβει επίσημα τους όρκους ορισμένων. Το γραφείο του υποστηρίζει ότι δεν ανέλαβαν ποτέ νόμιμα καθήκοντα· οι δικαστές και ο κυβερνητικός συνασπισμός απορρίπτουν αυτή την ερμηνεία. Ο υπουργός Δικαιοσύνης και γενικός εισαγγελέας Βαλντεμάρ Ζούρεκ δήλωσε ότι κατέθεσε πέντε αιτήσεις άρσης της δικαστικής ασυλίας, τέσσερις για τον Σβιεντσκόφσκι και μία για τον Σοχάνσκι, και τις χαρακτήρισε σοβαρές ποινικές υποθέσεις. Ο πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ έγραψε στο X ότι η αποκατάσταση του κράτους δικαίου είναι καθήκον και απαιτεί αποφασιστικές ενέργειες, ενώ στο τηλεοπτικό διάγγελμα του Σαββάτου 31 Οκτωβρίου, όπως το μεταδίδει το Euronews, χαρακτήρισε τα γεγονότα σκανδαλώδη επεισόδια και είπε ότι η επαναφορά της ηρεμίας δεν σημαίνει αποδοχή της παρανομίας ή της βίας.

Ο αρχηγός του κόμματος Δίκαιο και Δικαιοσύνη (PiS), Γιαροσλάβ Κατσίνσκι, μίλησε για πραξικόπημα κατά του Συνταγματικού Δικαστηρίου και ζήτησε από τον Ναβρότσκι να παρέμβει, κατά το Anadolu. Οι συμπρόεδροι της ομάδας των Ευρωπαίων Συντηρητικών και Μεταρρυθμιστών (ECR) καταδίκασαν την κυβέρνηση, όπως μεταδίδει το Euronews. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δήλωσε το Σάββατο 31 Οκτωβρίου, μέσω εκπροσώπου της στο Euronews, ότι παρακολουθεί στενά την κρίση, ότι οι πολωνικές αρχές οφείλουν να εξασφαλίσουν τη λειτουργία του δικαστηρίου σύμφωνα με το Σύνταγμα και τη νομολογία του Δικαστηρίου της ΕΕ, και ότι ο διορισμός οκτώ νέων μελών εμπίπτει στη συνταγματική αρμοδιότητα της Βουλής. Η εκπρόσωπος παρέπεμψε και σε προσωρινά μέτρα του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων της 5ης Μαΐου 2026 για δικαστές που διόρισε η Βουλή τον Μάρτιο. Το Euronews σημειώνει ότι η διαμάχη για το δικαστήριο ανάγεται στο 2015.