ΑΠΘ: το ευρωπαϊκό έργο BGE+ για τη γονιδιωματική βιοποικιλότητας

Το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ) συμμετέχει και στα δύο ευρωπαϊκά ερευνητικά έργα για τη γονιδιωματική της βιοποικιλότητας, το BGE και τον «διάδοχό» του BGE+. Σύμφωνα με την ανακοίνωση του Γραφείου Τύπου του ΑΠΘ της Τρίτης 3 Νοεμβρίου 2026, το BGE ξεκίνησε τον Σεπτέμβριο του 2022 και ολοκληρώθηκε τον Φεβρουάριο του 2026, με 33 φορείς από 21 χώρες και συντονιστή το ολλανδικό Naturalis Biodiversity Center. Η Ελλάδα εκπροσωπήθηκε από το ΑΠΘ και το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας της Κρήτης, με επιστημονικούς υπευθύνους τους καθηγητές Αλέξανδρο Τριανταφυλλίδη και Φίλιππο Αραβανόπουλο.

Όπως αναφέρει το ΑΠΘ, από το BGE προέκυψαν πανευρωπαϊκά δίκτυα συνεργασίας και κοινά πρότυπα για την παραγωγή μεγάλου όγκου γονιδιακών δεδομένων. Στην Ελλάδα ξεκίνησε η δημιουργία του GrBOL (Greek Barcode of Life), για την παρακολούθηση της βιοποικιλότητας με σύγχρονα γονιδιωματικά εργαλεία, στην οποία, κατά την ανακοίνωση, έχουν εκδηλώσει ενδιαφέρον συμμετοχής περισσότεροι από 120 ερευνητές από περίπου 22 οργανισμούς. Το πανεπιστήμιο αναφέρει ότι υποβλήθηκαν για αλληλούχιση 2.270 ταυτοποιημένα δείγματα ζώων και φυτών από την ελληνική επικράτεια και περισσότερα από 18.000 μη ταυτοποιημένα δείγματα αρθροπόδων, ενώ έγιναν και δράσεις εκπαίδευσης για νέους επιστήμονες, μαθητές και φοιτητές.

Το BGE+ ξεκίνησε τον Μάιο του 2026 και, σύμφωνα με το ΑΠΘ, θα ολοκληρωθεί τον Οκτώβριο του 2029. Στόχος του, όπως το περιγράφουν οι ερευνητές, είναι να καθιερωθούν οι υπηρεσίες, τα πρότυπα και η υποδομή ώστε η γονιδιωματική της βιοποικιλότητας να γίνει μόνιμο μέρος του τρόπου με τον οποίο η Ευρώπη μελετά και παρακολουθεί τη φύση. Το ΑΠΘ αναφέρει ότι ο Ευρωπαϊκός Άτλας Αναφοράς Γονιδιώματος (ERGA), το iBOL Europe και η Κοινοπραξία Ευρωπαϊκών Ταξινομικών Φορέων (CETAF) έχουν υπογράψει νέα συμφωνία για συντονισμένη ευρωπαϊκή υποδομή.

Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι έχουν περιγραφεί επίσημα περισσότερα από δύο εκατομμύρια είδη παγκοσμίως, ενώ εκατομμύρια παραμένουν άγνωστα, και εκτιμούν ότι τα δεδομένα DNA μπορούν να εφαρμοστούν στην περιβαλλοντική πολιτική, τη διαχείριση της φύσης, την εκπαίδευση και την οικονομία. Το ΑΠΘ αναφέρει επίσης ότι συντονίζει συζήτηση με τους εμπλεκόμενους φορείς για μια ενοποιημένη υποδομή μελέτης και προστασίας της βιοποικιλότητας στην Ελλάδα και τα Βαλκάνια. Περισσότερες πληροφορίες υπάρχουν στις ιστοσελίδες biodiversitygenomics.eu και cordis.europa.eu.