Καλπάκια 2026: Χωρίς τον Στρατό η αναπαράσταση της μάχης

Χωρίς τη συμμετοχή του Στρατού πραγματοποιήθηκε φέτος η αναπαράσταση της μάχης του Καλπακίου, στο πλαίσιο των εκδηλώσεων «Καλπάκια 2026» στον Δήμο Πωγωνίου. Σύμφωνα με το δελτίο τύπου του Δήμου, είναι η πρώτη φορά στα 30 χρόνια διεξαγωγής της εκδήλωσης που οι Ένοπλες Δυνάμεις δεν συμμετέχουν. Όπως αναφέρει ο Δήμος, το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας αρνήθηκε την παροχή προσωπικού και υλικοτεχνικής υποστήριξης με απόφαση που γνωστοποιήθηκε πέντε ημέρες πριν από την εκδήλωση και «χωρίς καμία απολύτως αιτιολογία». Η εκδήλωση, κατά τον Δήμο, στηρίχθηκε σε εθελοντές, στις ομάδες αναβίωσης και στην ίδια την τοπική αυτοδιοίκηση. Δεν υπήρξε μέχρι στιγμής δημόσια τοποθέτηση του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας.

Η κεντρική εκδήλωση έγινε το απόγευμα της Τρίτης 27 Οκτωβρίου 2026 στο Μνημείο του Μαχητή στο Καλπάκι, κάτω από το μεγάλο «ΟΧΙ» στην πλαγιά του λόφου Προφήτης Ηλίας. Το Καλπάκι, κοντά στα Ιωάννινα, ήταν ο τόπος της πρώτης μεγάλης ελληνικής αμυντικής επιτυχίας απέναντι στην ιταλική εισβολή στις αρχές Νοεμβρίου 1940, με την VIII Μεραρχία υπό τον Χαράλαμπο Κατσιμήτρο. Σύμφωνα με τον Δήμο, παρακολούθησαν χιλιάδες θεατές. Παρέστησαν ο Υφυπουργός Εθνικής Άμυνας Αθανάσιος Δαβάκης ως εκπρόσωπος της κυβέρνησης, βουλευτές του νομού, εκπρόσωποι κομμάτων, η ηγεσία της Περιφέρειας Ηπείρου, τοπικές αρχές, αντιπροσωπείες των αδελφοποιημένων δήμων Αγίας Νάπας και Σφακίων, ανώτεροι αξιωματικοί των Ενόπλων Δυνάμεων και των σωμάτων ασφαλείας, καθώς και οι ομάδες αναβίωσης.

Την επιμνημόσυνη δέηση τέλεσε ο Μητροπολίτης Ιωαννίνων Μάξιμος, ακολούθησαν το προσκλητήριο των πεσόντων και η κατάθεση στεφάνων, ενώ έπαιξε η μπάντα της 8ης Μηχανοποιημένης Ταξιαρχίας και ο κλαρινίστας Μιχάλης Μπραχόπουλος ερμήνευσε ηπειρώτικο μοιρολόι. Ο Υφυπουργός Δαβάκης, αναφερόμενος στα γεγονότα πριν από 86 χρόνια, είπε: «Ας είναι αθάνατοι οι ένδοξοι νεκροί. Ας είναι αθάνατη η μνήμη τους». Ο δήμαρχος Πωγωνίου Κωνσταντίνος Καψάλης χαρακτήρισε τα Καλπάκια όχι απλή τιμητική εκδήλωση αλλά χρέος προς όσους στάθηκαν όρθιοι. Την κεντρική ομιλία με θέμα «Τι και γιατί γιορτάζουμε» έκανε ο αναπληρωτής καθηγητής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Κωνσταντίνος Καρανάτσης. Στη συνέχεια έγινε η αναπαράσταση της μάχης, με εκρήξεις και αναπαράσταση της ιταλικής επίθεσης και της ελληνικής αντίστασης, και ακολούθησε το θέαμα «Το Έπος στον ουρανό», όπου εκατοντάδες drones σχημάτισαν ιστορικά σύμβολα.

Στο πρόγραμμα περιλαμβάνονταν και άλλες δράσεις. Από τις 14 έως τις 16 Οκτωβρίου διεξήχθη στο ΚΔΑΠ Παρακαλάμου το 1ο Μαθητικό Συνέδριο Ιστορίας με θέμα «Ελληνοϊταλικός Πόλεμος και Γερμανική Κατοχή 1940–1944». Την Κυριακή 25 Οκτωβρίου έγινε ο 7ος «Δρόμος της Νίκης» και τη Δευτέρα 26 Οκτωβρίου, στο Χάνι Δελβινάκι, τιμήθηκε το Ανεξάρτητο Τάγμα Δελβινακίου με ομιλία της Δρ Λευκοθέας Νόννη–Βλάχου. Την Τρίτη 27 Οκτωβρίου το μεσημέρι παρουσιάστηκε ζωντανό διόραμα της VIII Μεραρχίας στο ιστορικό στρατηγείο στη Σπηλιά Κατσιμήτρου, ενώ την Τετάρτη 28 Οκτωβρίου έγινε επιμνημόσυνη δέηση και κατάθεση στεφάνων στη Μονή Σωσίνου, με ομιλία του Μιλτιάδη Σκαρώνη και ποιήματα μαθητών του Παρακαλάμου. Ο Δήμος ευχαρίστησε την Περιφέρεια Ηπείρου, την ΚΕΔΕ και την ΠΕΔ Ηπείρου, καθώς και τον Ελληνικό Ερυθρό Σταυρό, το ΕΚΑΒ, την ΕΛ.ΑΣ. και την Πυροσβεστική. Όπως αναφέρει ο Δήμος, ο κ. Καψάλης έκανε λόγο για Πάρκο Ιστορίας, νέο πολεμικό μουσείο και Μνημείο Πεσόντων, που θα εγκαινιάσει στις 20 Φεβρουαρίου ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Τασούλας.