Σκόπελος: κατάσχεση κοραλλιών αξίας 800.000 ευρώ

Ένα διεθνές κύκλωμα λαθραλιείας που «θέριζε» τον βυθό των Σποράδων για τον λεγόμενο «κόκκινο χρυσό» εξάρθρωσαν η Διεύθυνση Ερευνών Οικονομικού Εγκλήματος (ΔΕΟΣ) της ΑΑΔΕ και το Λιμενικό Σώμα, με επίκεντρο τη Σκόπελο. Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιοποιήθηκαν την Τρίτη 4 Αυγούστου, οι αρχές εντόπισαν σκάφος αναψυχής με πλήρωμα Ιταλών δυτών, οι οποίοι πραγματοποιούσαν συστηματικές καταδύσεις και ανέσυραν προστατευόμενα κοράλλια από τον θαλάσσιο βυθό, σε σημεία εντός ή στα όρια προστατευόμενων περιοχών του δικτύου Natura 2000 στις Σποράδες — μία από τις πιο ευαίσθητες θαλάσσιες ζώνες της Μεσογείου. Στο σκάφος κατασχέθηκε φορτίο κοραλλιών εκτιμώμενης αξίας 800.000 ευρώ, μαζί με τον ειδικό εξοπλισμό εξόρυξης που χρησιμοποιούσαν οι δύτες.

Η έρευνα έδειξε ότι το παράνομο φορτίο δεν προοριζόταν για την ελληνική αγορά: τα κοράλλια θα ταξίδευαν ως πρώτη ύλη κοσμημάτων προς την Ιταλία, όπου ο «κόκκινος χρυσός» της Μεσογείου τροφοδοτεί ένα εμπόριο με τιμές χιλιάδων ευρώ το κιλό για τα καλύτερα κομμάτια. Για τον λόγο αυτό, η ΑΑΔΕ ενεργοποίησε αμέσως τη διεθνή συνεργασία με τις ιταλικές αρχές, ώστε να χαρτογραφηθεί ολόκληρη η αλυσίδα του κυκλώματος — από τους δύτες που έκαναν τις ανελκύσεις έως τους παραλήπτες του φορτίου στην ιταλική αγορά κοσμήματος. Οι εμπλεκόμενοι αντιμετωπίζουν κατηγορίες τόσο για παραβάσεις της περιβαλλοντικής και αλιευτικής νομοθεσίας όσο και για το τελωνειακό σκέλος της επιχειρούμενης παράνομης εξαγωγής, ενώ έως την οριστική κρίση της δικαιοσύνης καλύπτονται από το τεκμήριο αθωότητας.

Η οικολογική διάσταση της υπόθεσης είναι βαρύτερη και από την οικονομική. Τα κοράλλια της Μεσογείου αναπτύσσονται με ρυθμούς λίγων μόλις χιλιοστών τον χρόνο, που σημαίνει ότι μια αποικία την οποία ένας δύτης ξεριζώνει μέσα σε λίγα λεπτά χρειάζεται δεκαετίες ή και αιώνες για να ανασυσταθεί — αν ανασυσταθεί ποτέ. Οι κοραλλιογενείς σχηματισμοί λειτουργούν ως καταφύγιο αναπαραγωγής και τροφής για δεκάδες είδη ψαριών και ασπόνδυλων, οπότε η αφαίρεσή τους δεν αφαιρεί απλώς ένα «διακοσμητικό» υλικό από τον βυθό: αποδιαρθρώνει έναν ολόκληρο μικρο-οικότοπο. Το γεγονός ότι οι ανελκύσεις έγιναν, σύμφωνα με την ΑΑΔΕ, εντός ή στα όρια περιοχών του δικτύου Natura 2000 στις Σποράδες επιβαρύνει ιδιαίτερα την υπόθεση, καθώς πρόκειται για θαλάσσιες ζώνες που έχουν χαρακτηριστεί προστατευόμενες ακριβώς λόγω της σπανιότητας και της ευαισθησίας των οικοσυστημάτων τους.

Για τις τοπικές κοινωνίες των Σποράδων, που έχουν χτίσει μεγάλο μέρος της τουριστικής τους ταυτότητας πάνω στην εικόνα ενός καθαρού και προστατευμένου βυθού, η υπόθεση αναδεικνύει ένα διαρκές πρόβλημα εποπτείας: σκάφη αναψυχής με νόμιμη εμφανώς δραστηριότητα μπορούν να κινούνται επί ημέρες σε απομακρυσμένα σημεία χωρίς να γίνονται αντιληπτά. Η ΑΑΔΕ έχει ενεργοποιήσει τη συνεργασία με τις ιταλικές αρχές για να διερευνηθεί το σκέλος της διακίνησης και της διάθεσης του φορτίου στην Ιταλία, ενώ το Λιμενικό συνεχίζει την έρευνα για το ελληνικό σκέλος — πόσες καταδύσεις είχαν προηγηθεί, σε ποια ακριβώς σημεία και αν το ίδιο σκάφος είχε δραστηριοποιηθεί και σε προηγούμενες περιόδους. Η δικογραφία που σχηματίζεται αφορά τόσο την περιβαλλοντική και αλιευτική νομοθεσία όσο και το τελωνειακό σκέλος της απόπειρας εξαγωγής, και θα κριθεί από τη δικαιοσύνη.