Νέα νομοθεσία για την αλιεία, 56 χρόνια μετά

Το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων ψήφισε νέο θεσμικό πλαίσιο για την ελληνική αλιεία, την πρώτη ευρεία μεταρρύθμιση μετά τον Αλιευτικό Κώδικα του 1970, δηλαδή 56 χρόνια μετά. Οι αλλαγές αφορούν την οργάνωση, την παρακολούθηση και τον έλεγχο της αλιευτικής δραστηριότητας: ψηφιακά συστήματα ελέγχου, ενιαία παρακολούθηση, ιχνηλασιμότητα προϊόντων, λιγότερες διαδικασίες για τους επαγγελματίες, νέο σύστημα κυρώσεων και αλλαγές στην εκπροσώπηση των αλιέων. Ο Γενικός Γραμματέας Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Σπύρος Πρωτοψάλτης, δήλωσε στο Αθηναϊκό–Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ότι «έπειτα από 56 χρόνια κάνουμε μια συνολική παρέμβαση με επίκεντρο τον επαγγελματία αλιέα, τη διαφάνεια και την αποτελεσματικότητα των ελέγχων».

Κεντρικό εργαλείο είναι το Ολοκληρωμένο Σύστημα Παρακολούθησης Αλιείας (ΟΣΠΑ), που επεκτείνεται ώστε να συγκεντρώνει σε ένα ενιαίο ψηφιακό περιβάλλον το Εθνικό Αλιευτικό Μητρώο, τις άδειες αλίευσης, την εμπορία και ιχνηλασιμότητα προϊόντων, την καταγραφή των σκαφών, το Μητρώο Αλιευτικών Παραβάσεων, το Μητρώο Επιθεωρητών Αλιείας και στοιχεία υδατοκαλλιεργειών, με δυνατότητα διασύνδεσης με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, τα άλλα κράτη μέλη και τις περιφερειακές οργανώσεις. Παράλληλα καταργούνται 17 ξεχωριστές διαδικασίες αδειοδότησης, ενώ οι 19 υφιστάμενες ψηφιακές διαδικασίες συγχωνεύονται σε 2 ενιαίες. Οι ελεγκτικές αρχές αποκτούν δυνατότητα άμεσης παρέμβασης, όπως παύση δραστηριότητας, κατεύθυνση σκάφους σε λιμένα για έλεγχο, αναστολή άδειας και δέσμευση παράνομων εργαλείων.

Οι ρυθμίσεις αφορούν κλάδο με έντονη παρουσία στις παράκτιες και νησιωτικές περιοχές: στην Ελλάδα καταγράφονται 11.457 αλιευτικά σκάφη, με το 94% να έχει μήκος μικρότερο των 12 μέτρων, ενώ απασχολούνται πάνω από 15.000 εργαζόμενοι, σύμφωνα με τα στοιχεία που ανακοίνωσε το υπουργείο. Οι παραβάσεις κατατάσσονται πλέον σε ήσσονος σημασίας, κοινές και σοβαρές, αντί του προηγούμενου καθεστώτος όπου ακόμη και μικρή διοικητική παράβαση μπορούσε να οδηγήσει σε αφαίρεση του δικαιώματος αλιείας για τουλάχιστον δέκα ημέρες. Απαγορεύεται η χρήση της βιντζότρατας, η οποία αφαιρείται από τις επαγγελματικές άδειες και από τα ενεργά εργαλεία του Εθνικού Αλιευτικού Μητρώου· τα σκάφη που τη διέθεταν συνεχίζουν τη δραστηριότητά τους με τα υπόλοιπα εργαλεία της άδειάς τους. Η εκπροσώπηση αναδιοργανώνεται σε συλλόγους ανά εργαλείο σε επίπεδο δήμου, Ομοσπονδίες σε περιφερειακό επίπεδο και Συνομοσπονδίες σε πανελλαδικό επίπεδο.

Το ίδιο νομοθέτημα περιλαμβάνει ψηφιακές παρεμβάσεις και σε άλλους τομείς της αγροτικής παραγωγής: ψηφιακή κάρτα αγρότη με διασύνδεση του Μητρώου Αγροτών με το myAGRO/ΟΣΔΕ, την πλατφόρμα e-honey για την ιχνηλασιμότητα του μελιού και αλλαγές στη σύνθεση του Εθνικού Συμβουλίου Υδατοκαλλιεργειών. Ο κ. Πρωτοψάλτης σημείωσε ότι το επόμενο βήμα είναι οι αλλαγές αυτές να εφαρμοστούν στην πράξη, καθώς τα ψηφιακά εργαλεία αποτελούν μέσο για απλούστερες υπηρεσίες, καλύτερη πληροφόρηση και αποτελεσματικότερους ελέγχους. Η ανακοίνωση δεν προσδιορίζει ακριβείς ημερομηνίες έναρξης εφαρμογής για τις επιμέρους ρυθμίσεις· η μετάβαση στο αναβαθμισμένο σύστημα παραμένει το επόμενο στάδιο για την ελληνική αλιεία.