Πέλλα: αποδόθηκε στο κοινό το Κάστρο των Μογλενών

Ένα από τα σημαντικότερα βυζαντινά μνημεία της Κεντρικής Μακεδονίας, το Κάστρο των Μογλενών στην Αλμωπία της Πέλλας, αποδόθηκε ξανά στο κοινό μετά την ολοκλήρωση εκτεταμένων εργασιών συντήρησης, αποκατάστασης και ανάδειξης. Η απόδοση του μνημείου έγινε παρουσία της υπουργού Πολιτισμού Λίνας Μενδώνη, όπως ανακοίνωσε το υπουργείο, σηματοδοτώντας την ολοκλήρωση ενός έργου που χρηματοδοτήθηκε με 1.850.000 ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Για την περιοχή της Αλμωπίας, μια από τις λιγότερο τουριστικά προβεβλημένες γωνιές της Μακεδονίας, το αναστηλωμένο κάστρο αποτελεί πλέον το ισχυρότερο πολιτιστικό της χαρτί.

Οι εργασίες που ολοκληρώθηκαν κάλυψαν όλο το φάσμα των αναγκών του μνημείου: ενισχύθηκαν οι θεμελιώσεις, αποκαταστάθηκαν τα τείχη και ο πύργος, συντηρήθηκαν η βασιλική και ο κοιμητηριακός ναός που σώζονται στο εσωτερικό του κάστρου, ενώ διαμορφώθηκε και ο περιβάλλων χώρος ώστε το μνημείο να είναι πραγματικά επισκέψιμο — με διαδρομές, σημάνσεις και υποδομές υποδοχής. Το έργο εντάσσεται στη λεγόμενη «Πολιτιστική Χάρτα Ανάπτυξης και Ευημερίας» του Υπουργείου Πολιτισμού και υλοποιήθηκε σε συνεργασία με τον Δήμο Αλμωπίας, ο οποίος επιδιώκει να συνδέσει το κάστρο με το ευρύτερο τουριστικό προϊόν της περιοχής, από τα λουτρά του Πόζαρ έως τον ορεινό όγκο του Βόρα.

Τα Μόγλενα υπήρξαν κατά τη βυζαντινή περίοδο έδρα σημαντικής διοικητικής και εκκλησιαστικής περιφέρειας, σε θέση-κλειδί για τον έλεγχο των περασμάτων της δυτικής Μακεδονίας, και το κάστρο τους γνώρισε πολιορκίες και καταστροφές στους αιώνες των βυζαντινοβουλγαρικών συγκρούσεων. Η αρχαιολογική έρευνα στην περιοχή έχει αποκαλύψει οικοδομικές φάσεις αιώνων, με τη βασιλική και τον κοιμητηριακό ναό να μαρτυρούν τη θρησκευτική σημασία της θέσης. Η αποκατάσταση δίνει στο ευρύ κοινό, για πρώτη φορά με οργανωμένο τρόπο, πρόσβαση σε αυτό το λιγότερο γνωστό κεφάλαιο της βυζαντινής Μακεδονίας.

Για τον Δήμο Αλμωπίας, το στοίχημα μετά την απόδοση του μνημείου είναι λειτουργικό: να ενταχθεί το κάστρο σε σταθερές πολιτιστικές διαδρομές, με ωράρια, ξεναγήσεις και εκδηλώσεις που θα κρατούν τον χώρο ζωντανό πέρα από τις επετειακές στιγμές. Το Υπουργείο Πολιτισμού, από την πλευρά του, εμφανίζει το έργο ως παράδειγμα της στρατηγικής αξιοποίησης των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης σε περιφερειακά μνημεία — μια στρατηγική που, εφόσον συνεχιστεί, μπορεί να αλλάξει τον πολιτιστικό χάρτη περιοχών που έμεναν ώς τώρα στη σκιά των μεγάλων αρχαιολογικών προορισμών. Για την Πέλλα, που διαθέτει ήδη στο νότιο τμήμα της τον αρχαιολογικό χώρο της αρχαίας πρωτεύουσας των Μακεδόνων, η προσθήκη ενός επισκέψιμου βυζαντινού μνημείου στο βόρειο άκρο του νομού δημιουργεί για πρώτη φορά μια διαδρομή που καλύπτει δύο χιλιετίες ιστορίας μέσα στα όρια μίας περιφερειακής ενότητας — επιχείρημα που ο τοπικός τουριστικός σχεδιασμός σκοπεύει να αξιοποιήσει από την ερχόμενη κιόλας σεζόν.