Κιλκίς: εκδήλωση μνήμης για τρία Μαρτυρικά Χωριά

Το Σάββατο 24 Οκτωβρίου 2026 ο Δήμος Κιλκίς διοργάνωσε στο Μνημείο Πεσόντων εκδήλωση μνήμης για τα θύματα του Ολοκαυτώματος στα χωριά Κλειστό (Μούσγαλι), Αμπελόφυτο (Μούρσαλι) και Κυδωνιά (Κοτσολάρ). Σύμφωνα με το δελτίο τύπου του Δήμου, που εκδόθηκε στις 29 Οκτωβρίου 2026, είναι η πέμπτη συνεχόμενη χρονιά που γίνεται η εκδήλωση. Παρευρέθηκαν συγγενείς των θυμάτων και εκπρόσωποι των τοπικών αρχών. Τελέστηκε επιμνημόσυνη δέηση από τον αρχιερατικό επίτροπο Ποντοκερασιάς, Αρχιμανδρίτη Ευστάθιο Κοντοζίδη, και στη συνέχεια αναγνώστηκε το προσκλητήριο των νεκρών.

Για το χρονικό των γεγονότων μίλησε η Βάγια Θρήσκου, πρόεδρος του Πολιτιστικού Μορφωτικού Συλλόγου Ισώματος «Καπετάν Ράμναλης». Όπως μετέφερε η ομιλήτρια, η αντάρτικη ομάδα «Αθανάσιος Διάκος» είχε δράσει στην περιοχή των Κρουσίων με δολιοφθορές, προκαλώντας απώλειες στους Γερμανούς. Ως αντίποινα, στις 25 Οκτωβρίου 1941 ισχυρές δυνάμεις των SS περικύκλωσαν τα τρία χωριά. Σύμφωνα με την αφήγηση, οι άνδρες χωρίστηκαν από τα γυναικόπαιδα και εκτελέστηκαν, με τα θύματα να είναι από 15 έως 65 ετών. Στο Αμπελόφυτο και στην Κυδωνιά σκοτώθηκαν και δέκα κάτοικοι του Ισώματος, που βρέθηκαν εκείνη τη μέρα στο διπλανό χωριό. Στο Κλειστό οι εκτελέσεις έγιναν στην εκκλησία του Προφήτη Ηλία. Τα χωριά πυρπολήθηκαν και δεν κατοικήθηκαν ποτέ ξανά, καθώς οι επιζώντες εγκαταστάθηκαν σε άλλες περιοχές, μεταξύ των οποίων η Ξηρόβρυση, το Μελισσοχώρι, τα Στεφάνια, τα Διαβατά και ο Λαγκαδάς. Το ελληνικό κράτος κατάργησε τα τρία χωριά στις 7 Απριλίου 1951.

Η κυρία Θρήσκου υπενθύμισε ότι για δεκαετίες το Ολοκαύτωμα έμενε αποσιωπημένο. Με ενέργειες του Δήμου Κιλκίς και του Συλλόγου Κιλκισιωτών Αθηνών και περιχώρων, η Πολιτεία αναγνώρισε τελικά τα χωριά ως Μαρτυρικά με Προεδρικό Διάταγμα. Η ίδια χαρακτήρισε θετική την πρωτοβουλία του Δήμου, που από το 2022 θεσμοθέτησε την ετήσια εκδήλωση ώστε η ιστορία αυτή να μένει ζωντανή.

Σε γραπτή δήλωσή του ο δήμαρχος Κιλκίς Δημήτρης Κυριακίδης ανέφερε ότι η αναγνώριση των χωριών ως τόπων μαρτυρίου, έπειτα από εβδομήντα τρία χρόνια, ήταν «αποφασιστικό βήμα για την ιστορική αποκατάσταση». Πρόσθεσε ότι η μνήμη των τόπων αυτών πρέπει να μένει ζωντανή και ως δίδαγμα για τις νεότερες γενιές. Στην εκδήλωση παρέστησαν ακόμη αντιδήμαρχοι, δημοτικοί σύμβουλοι, πρόεδροι δημοτικών κοινοτήτων και εκπρόσωποι των στρατιωτικών, αστυνομικών και πυροσβεστικών αρχών της πόλης.