Αίγινα: σύστημα πυρανίχνευσης στον ναό Αφαίας

Ο αρχαιολογικός χώρος του Ναού της Αφαίας στην Αίγινα περιλαμβάνεται στους πρώτους οκτώ της χώρας όπου λειτουργεί ήδη το νέο σύστημα έγκαιρου εντοπισμού πυρκαγιάς, όπως ανακοινώθηκε την Πέμπτη 20 Αυγούστου 2026. Σύμφωνα με το aegina365.gr, μαζί με την Αφαία έχουν ενταχθεί στην πρώτη φάση ο Μυστράς, η Επίδαυρος, οι Μυκήνες, το Δίον, ο Πλαταμώνας, η Περιστεριά Μεσσηνίας και η Αρχαία Ολυμπία. Το σύστημα βασίζεται σε θερμικές και οπτικές κάμερες με δυνατότητα περιστροφής 360 μοιρών, οι οποίες σαρώνουν διαρκώς την ευρύτερη περιοχή. Η ειδοποίηση είναι αυτοματοποιημένη, ενώ η εικόνα και τα δεδομένα μεταφέρονται σε πραγματικό χρόνο στα Κέντρα Ελέγχου. Στους χειριστές μεταδίδονται η θέση της πιθανής εστίας, ο χρόνος ενεργοποίησης του συναγερμού και η κατάσταση του εξοπλισμού.

Η πρώτη πραγματική δοκιμή του συστήματος έγινε στις 31 Ιουλίου 2026, κατά την πυρκαγιά στα Φίχτια Αργολίδας, όταν ο εξοπλισμός των Μυκηνών εντόπισε την εστία και ειδοποίησε αυτόματα το Συντονιστικό Κέντρο Ελέγχου. Η ανάπτυξη του δικτύου συνεχίζεται σε φάσεις: έως τις 31 Αυγούστου 2026 προβλέπεται να τεθούν σε λειτουργία ακόμη έξι συστήματα, στην Ακρόπολη, στο Ανάκτορο του Νέστορος, στην Αρχαία Μεσσήνη, στον Όσιο Λουκά, στη Νικόπολη Πρεβέζης και στη Φαιστό. Τον Σεπτέμβριο προστίθενται οκτώ ακόμη, στην Κνωσό, στους Δελφούς, στο Τατόι, στο Άγιον Όρος, στη Σούριζα Λαυρεωτικής, στη Δωδώνη, στη Σαμοθράκη και στη Θάσο. Το τελικό δίκτυο θα καλύπτει 22 τοποθεσίες.

Πέρα από τις κάμερες, ο εξοπλισμός του δικτύου περιλαμβάνει μετεωρολογικούς σταθμούς, περιφερειακά και συντονιστικά Κέντρα Ελέγχου, καθώς και φορητά κανόνια πυρόσβεσης. Ο συνδυασμός αυτός επιδιώκει να συμπιέσει τον χρόνο μεταξύ της εκδήλωσης μιας εστίας και της πρώτης επέμβασης, που είναι και ο κρισιμότερος παράγοντας στις δασικές πυρκαγιές. Για την Αττική, το δίκτυο έχει άμεσο ενδιαφέρον: εκτός από την Αφαία, εντάσσονται η Ακρόπολη, το Τατόι και η Σούριζα Λαυρεωτικής, δηλαδή τρεις χώροι με πολύ διαφορετικά χαρακτηριστικά, από το κέντρο της Αθήνας έως δασικές εκτάσεις της Πάρνηθας και της Λαυρεωτικής. Η ανάγκη έγκαιρου εντοπισμού έχει φανεί επανειλημμένα φέτος, με τις κοινότητες του Αργοσαρωνικού να μετρούν τις συνέπειες, όπως στη Σαλαμίνα με μπάζα και κλαδιά στοιβαγμένα μετά τις φωτιές.

Ο Ναός της Αφαίας βρίσκεται σε πευκόφυτο λόφο στο βορειοανατολικό τμήμα της Αίγινας και είναι ένα από τα σημαντικότερα δείγματα αρχαϊκής ναοδομίας, ενώ αποτελεί και βασικό προορισμό επισκεπτών του νησιού. Η θέση του, μέσα σε δασική έκταση και σε περιοχή που δέχεται ισχυρούς ανέμους, καθιστά τον κίνδυνο πυρκαγιάς υπαρκτό, ιδίως σε περιόδους υψηλών θερμοκρασιών όπως εκείνες που κατέγραψε πρόσφατα η Αττική με θερμοκρασίες στους 38 βαθμούς. Δεν έχει ανακοινωθεί ο συνολικός προϋπολογισμός του δικτύου ούτε ο φορέας λειτουργίας και συντήρησης του εξοπλισμού σε κάθε χώρο. Δεν έχει επίσης γνωστοποιηθεί πόσες κάμερες έχουν εγκατασταθεί ειδικά στην Αφαία ούτε αν προβλέπεται περαιτέρω επέκταση του δικτύου πέραν των 22 τοποθεσιών.